e-planedo

vidpunktoj el la esperantistaro

la 10-an de Aprilo 2015

Karles: George Orwell, Homage to Catalonia

10 Aprilo 2015, 10:03

En sia verko Homage to Catalonia (Esperante Omaĝo al Katalunio) George Orwell rakontas sian partoprenon en la Hispana milito en la POUM. Skribita per la unua persono, ĝi pritemas la faktojn inter decembro 1936 kaj junio 1937.

 Homage to Catalonia, Cover, 1st Edition.jpg

La verko komenciĝas tiam, kiam Orwell alvenas en Hispanio por aniĝi en la respublikanaj armeoj. Li troviĝis en la POUM. En batalo li estis grave vundita je la gorĝo kaj devis forlasi la truparon.

La ĉeftemo de la libro estas la priskribo pri kio estas milito el  eksteroficiala vidpunkto, pli homa, bazite sur liaj propraj travivaĵoj. Tial ne ŝparas al la leganto detalojn dum la rakontado de la ĉiutaga vivo de soldato (la kvin gravaj aferoj en milito, la malvarmo, la malakurateco, manko de religiemo, priskribo de la armiloj...).Li dediĉas ankaŭ multajn paĝojn al klarigo pri la partioj kaj la multnombraj politikaj strategioj kiuj estis disvolvitaj. Kelkfoje li proponis version de la okazintaĵoj malsaman al tiu de la propaganda gazetaro. Ekzemple, li dediĉas kelkajn paĝojn refuti ke la homoj de POUM estis kamuflitaj frankistoj.

Homage to Catalonia estas mirinda verko el historia vidpunkto: ne pro la priskribo de longegaj bataloj, nek pro la listo de nomoj kaj mortintoj, nek pro la konkretas datoj sed pro la formo laŭ kiu Orwell rigardas la militon. Unualoke, la fakto ke li ne estas hispana donas al li iom da neŭtrala karakterizo kiel rakontanto. Dualoke, la vidpunkto el interno estas plej adekvata al la romano kiun li verkas. Kaj laste, multaj el liaj priskriboj proksimiĝas al primorismo, kvazaŭ temus pri tekstoj rilataj al moroj kiuj komplementas la okazintaĵojn:

"En la tranĉea milito kvin aferoj plej gravas: la lignaĵoj, la manĝo, la tabako, la kandeloj kaj la malamiko; ni konstante malpuris, malmulte dormis, trinkis teruran akvon" fekaĵoj abundis ĉie."

Li aparte kritikis la sensperton de multaj soldatoj kaj la ĉeeston de adoleskantoj:

"...buboj ĉifonaj, armitaj per duonrompitaj fusiloj kiujn ili preskau ne scipovis uzi."

Li neniam forgesis kritikon al la disponigita aĉa armilaro:


"...la municio ofte mankis kaj malbonegis, ni ne havis metalajn kaskojn, nek bajonetojn, kaj apenaŭ revolverojn [...] , manbombojn ni havis unu po ĉiu grupo de kvin aŭ dek homoj, ni ne havis mapojn, nek teleskopojn, nek periskopojn, nek lokalizraketojn, nek ilojn. Ecx ni havis fusilojn kun la fikutimo mem ekpafiĝi."



Fonto de la traduko: Viquipèdia

la 7-an de Aprilo 2015

Akvosfero: foje malĝojo

07 Aprilo 2015, 22:37

    foje malĝojo
    leviĝas sen averto…
    plena florado

la 6-an de Aprilo 2015

Eriketo: en la ĝardeno

06 Aprilo 2015, 14:36

Printempo alvenas al Britio.  Hodiaŭ estas bela, suna tago kaj en mia ĝardeno floras diversaj plantoj:


Diversaj tulipoj kaj narcisoj

Laŭdire ĉiu tiu estas speco da ranunkolo, nomita 'persa ranunkolo'

la 3-an de Aprilo 2015

Akvosfero: preterpasanto

03 Aprilo 2015, 7:49

    preterpasanto
    kapklinas sub ombrelo…
    varmeta pluvo

Akvosfero: printempaj tagoj

03 Aprilo 2015, 5:36

    printempaj tagoj
    de l’ jaro 2008a,
    se povus rei

la 1-an de Aprilo 2015

Karles: Kampanjo por aldoni la katalunan...

01 Aprilo 2015, 11:35

Kampanjo por aldoni la katalunan en la memorialo al la viktimoj de la aviadila tragedio de la okcitanaj Alpoj
La kataluna registaro certas ke oni komprenos.
Fonto: esperanto.cat

Komenciĝis premkampanjo per la retejo Change.org, por peti, ke oni aldonu la katalunan en la monumento starigita en Sanha (Okcitanio), omaĝe al la cent kvindek viktimoj de la tragedio de la aviadilo de Germanwings la 24an de marto 2015. Nuntempe la memorialo estas en kvar lingvoj : franca, germana, hispana kaj angla, kaj legeblas : “Memore al la viktimoj de la aviada katastrofo de la 24a de marto 2015”.
La proparolanto de la registaro de Katalunio, Francesc Homs, manifestis la deziron de la kataluna registaro, ke oni aldonu la katalunan lingvon. Tiusence Homs certas, ke oni komprenos. “Laŭ niaj informoj, oni aldonos la katalunan kaj oni faros laŭ la origino de la viktimoj”, li diris.
Siaflanke, la prezidanto de Kataluna Nacia Asembleo, Carme Forcadell, plendis ĉe Twitter, ke la kataluna forestas, konsiderante, ke duoncento de la viktimoj estis katalunoj.



la 24-an de Marto 2015

Karles: Mapo pri religiemo en la iberia duoninsulo

24 Marto 2015, 20:19

Lernantoj kiuj enskribiĝis je katolika religio dum la kurso 2011-2012

la 16-an de Marto 2015

Luis Restrepo: Letero de la Eksprezidento Álvaro Uribe Vélez al la kolombia Prokuroro1

16 Marto 2015, 20:16

La jena letero estas respondo far la kolombia eksprezidento Álvaro Uribe Vélez (maldekstre en la bildo) al letero sendita far la kolombia Prokuroro Alejandro Ordóñez Maldonado (dekstre en la bildo), pri la tiel nomata "pacprocezo" puŝata de la nuna kolombia prezidento, Juan Manuel Santos. Mi decidis traduki la leteron el la hispana lingvo en Esperanton, por helpi ke kelkaj eksterlandanoj komprenu la realon, anstataŭ la bildon ŝajnigita far la kolombia registaro, ke "ĉio iras bone kun la pacprocezo".
Siaflanke, la Prokuroro, post kunsido kun la prezidento J.M. Santos ankaŭ esprimis sian maltrankvilon pri kelkaj temoj de la tiel nomata "pacprocezo": [videaĵo en la hispana lingvo]
Continuaré defendiendo los derechos de las víctimas y ordenamiento jurídico en el proceso de paz"

La hispanlingvan originalon de la letero, publikigita la 15-an de Marto de 2015, vi trovas en la retejo de la partio Demokrata Centro:
Carta del expresidente Álvaro Uribe al Procurador Alejandro Ordoñez.
Voĉlego de la letero.
1 Konvena klarigo:
Laŭ la PIV "Prokuroro" estas tiu kiu akuzas en la nomo de la Ŝtato. Tiu funkciulo en Kolombio estas nomata "Fiscal" ĉi tie temas pri kontraŭa koncepto: En Kolombio, la Oficejo de la Ĝenerala Prokuroro estas la ento kiu reprezentas la civitanojn antaŭ la Ŝtato. Ĝi estas la plej alta korpo de la Publika Ministerio ankaŭ formita de la Popol-defendanto kaj la Ombudsmano. La Oficejo havas administrajn, financajn kaj buĝetajn aŭtonomecojn sub la nacia buĝeto. Estas ĝia tasko certigi la taŭgan funkciadon de la devoj konfiditaj de la Konstitucio kaj la Leĝo al la ŝtataj funkciuloj.


Doktoro
Alejandro Ordóñez Maldonado
Ĝenerala Nacia Prokuroro
Respektita S-ro Prokuroro:
Mi volas danki al vi la leteron de la 11-a de marto kaj sendi al vi kelkajn komentojn pri la procezo kiu nuntempe divolviĝas en Havano inter la Nacia Registaro kaj narkotaĵoŝakranta terorisma grupo. Ĉi tiuj komencaj komentoj estos periode kompletigitaj far studgrupo de la la partio Demokrata Centro, al kiuj apartenas, inter aliaj, la direktoro de la partio D-ro Oscar Ivan Zuluaga, la kunordiganto de Internaciaj Aferoj D-ro Carlos Holmes Trujillo, la senatano Alfredo Rangel kaj la iama komisiito pri paco D-ro Luis Carlos Restrepo.
Ekde la komenco de ĉi tiu regado ni prezentis niajn zorgojn pri la malbonigo de la sekureco, kiu havas inter ĝiaj kaŭzoj la ĉeson de la prezidanta devontigo, la senkuraĝigo de la Armitaj Fortoj kaj la malfido de la civitanaro. Ambaŭ: la leĝaj normoj aprobitaj samkiel la oficiala politika diskurso kiu egaligis la Armitajn Fortojn al la terorismo, metante ilin ambaŭ en la kategorion de aktoroj en la konflikto. El tio naskiĝas la eraro konsideri tiel valide ke la terorismo forkaptu aŭ murdu soldaton aŭ policanon kiel ke ĉi-lastaj, reprezentantoj de la Ŝtato, okazigu la kapton aŭ la laŭleĝan homperdon de teroristo. Ni esprimis ke la juĝaj solvoj por soldatoj kaj policanoj ne devas dependi de interkonsentoj en Havano. Ni proponis tribunalojn por revizion de verdiktoj kaj ni studas plian instancon kun profito de kondiĉigita libereco. Niaj Armitaj Fortoj estis daŭre profesiaj elementoj de demokratio, kiuj ne povas esti egaligitaj al armeoj kiuj servis al diktatorecoj por alfronti liberecemajn insurekciojn. Dum la celo de terorismo estas la krimo, malgraŭ ke iuj nomu ĝin "rajto al ribelo", la tasko de la Armitaj Fortoj estas la sekureco, en kies plenumo ili montris decidiĝon por puni iun el siaj membroj kiu malobservis la leĝon.
Krimo estas pli potenca hodiaŭ ol kvin jarojn antaŭe, ĝi reakiris politikan proparolon kaj kapablon por krima agado. Ĝi ankaŭ pliperfektigis siajn praktikojn; ekzistas malpli da aŭto-bomboj kaj forestas la spektaklecaj kidnapoj, tamen ekzistas pli da mon-truddevigo kun selektivaj eksplodaĵoj.
La civitanaj retoj por subteno al sekureco estis eliminitaj kaj kreskas la nombro da civitanoj kiuj ne trovinte subtenon far la Ŝtato, ne denuncas la deliktulon kaj preferas pagi la (t. n.) "vakcinon" kaj obei la teroristan ordonon, ekzemple, planti kokaon anstataŭ oleopalmon. Spite de la koalicio inter la gerilistaro kaj krimaj fibandoj, ĉi-lastaj estas prezentataj kvazaŭ paramilitaj aŭ memdefendantoj en iuj areoj de la lando.
Ni akceptas, ke la homa bazo de terorismaj grupoj, jam resocianigita ne iru en malliberejon kaj al ĝi oni rekonu la rajton de politika elekteblo. Ni insistas, ke la ĉefoj respondecaj pri malhumanaĵoj devas iri en malliberejon, kvankam la pundaŭroj estu reduktitaj, kaj tiuj ne devos ĝui politikan elekteblon. Ĉi tio ne nur pro la internaciaj devontiĝoj de Kolombio sed ankaŭ pro la elokventaj ekzemploj el la historio kiuj montras ke senpuniteco, aŭ manko de mallibero, estas malbona etalono kiu generas novajn violentaĵojn. Kaj ion pli: la grupo FARK rifuzis multajn ŝancojn ofertitajn far malsamaj sindonaj Registaroj, ŝancojn kiujn la grupo profitis por rearmiĝi; eĉ Prezidento Belisario Betancur pardonis ilin, membroj kiel Ivan Marquez kaj Braulio Herrera estis en la Nacia Kongreso kaj revenis al terorismo.
La nasko de nova violento, pro manko de malliberejo por la ĉefoj, neas al viktimoj la ĉefan riparon kiu estas la rajto al ne-ripeto de la krima ago.
Pri la viktimoj, ni petas ke oni postulu al la krimuloj la transdonon de la fie akirita mono por ripari tiujn viktimojn. FARK estas konsiderata inter la tri plej riĉaj terorismaj grupoj.
La simpla forlaso aŭ deklaro de ne-uzo de armiloj estas nesufiĉa; Necesas ke ili estu donitaj kaj detruitaj, ne estus libera la civitanara esprimo se la civitanoj uzas ajnan rimedon de ratifo dum ekzistas armitaj teroristoj.
Ni pensas, ke la perforta terorisma implikiĝo por instigi al invado de terenoj en Kaŭko, la kresko de kultivaĵoj por drogo en Katatumbo, la teritoria kontrolo sur areoj, la minaco al la partio Demokrata Centro, kiel okazis kun la kandidatecon de D-ro Óscar Iván Zuluaga, la murdo kaj la mona truddevigo, pravigas ke la unuflanka batalhalto anoncita far la teroristoj estas mokado aŭ pruvo ke unu afero estas kio okazas en la Havano kaj alia la sendependeco de tiuj kiuj faras krimojn en Kolombio.
Zorgigas nin la limoj al demokratio kaj al la privata ekonomia iniciato kiu emerĝas: el la tekstoj de Havano, el terorismaj agoj kiujn la Registaro akceptas, kaj el la ekonomiaj politikoj kiuj komencas montri siajn perversajn rezultojn. La agrikultura entreprenado estas timigita, pluraj industrioj ekinklinas instaliĝi eksterlande, ne ekzistas politiko por entreprenigo, al la forlasita kamparano estas ofertitaj rezervaj areoj kiuj montriĝis kiel feŭdoj de la teroristoj. Mallonge: la ekonomio revenas al malriĉaj kondutoj kun ĝiaj malutilaj efikoj sur la sociaj politikoj. Kaj se ĉi tio okazas ĉe registaro kiu promesis la malon, kion atendi ĉe unu de transiro kiun oni anoncas por alveni al alia kun decida partopreno kaj influon de teroristoj?
Nin konfuzas tio, ke la registaro dum sia kampanjo diris ke estis mensogo ke ĝi legalizos la drogkomercon kaj nun proponas ke tiu krimo, financanto de terorismo, kiel ankaŭ la kidnapo, la rekrutigo de infanoj kaj aliaj deliktoj, estu igataj politikaj krimoj por certigi la senpunecon de ties krimintoj.
Nin konfuzas tio, ke la registaro dum la kampanj diris ke estis mensogo ke ĝi negocis ambaŭflankan batalhalton kaj nun formaligas la paralizon de la Aera Forto, kvankam tiu estas la plej efika ilo kontraŭ terorismo.
Nin konfuzas tio, ke dum la kampanjo la registaro diris ke estis mensogo ke ĝi akceptos senpunecon, kaj nun ne nur volas konkretigi tion difinante abomenindajn krimojn kvazaŭ politikaj krimoj, sed eĉ petis al la Registaro de Hispanio, kiu malliberigis la terorisman grupon ETA, propeti ĉe la Internacia Puna Kortumo eksterregulan permeson por la Registaro de Kolombio cele ne malliberigi la narkotaĵoŝakrantajn teroristojn.
Nin konfuzas tio, ke la registaro unu tagon neas siajn klopodojn en Usono por eligi el malliberejo narkotaĵoŝakrantan teroriston kiu uzis privilegiitan financan informon por kidnapi civitanojn de la departemento Cezaro, kaj poste, por prepari la sciigon, konfesas tion kun la subtileco propra de sendolora trompo.
Nin konfuzas tio, ke la Registaro akceptas la malnovan tezon de dramaturgo laŭ kiu ĉiuj civitanoj "devas esti igitaj malbonaj por ke la vere malbonaj povas esti pardonitaj".
Ni devas averti ke tiuj leĝoj, uzitaj en aliaj landoj por pardoni ĉiujn, inkluzive la ne kulpajn, kun la sola intereso doni senpunecon al krimuloj, pruvis ilian senefikecon tiulande kaj internacie: En unu lando rezultis la militistoj en malliberejo kaj la gerilistoj en la registaro, en alia mankis unu voĉdono por abrogi la regulon, en alia oni nuligis la verdikton kiu absolvis la masakron kaj kiu utilis por sigeli politikajn interkonsentojn.
Ni devas memori ke nia demokratio havas la virton pliboniĝi kaj etendiĝi sen bezono de pakto kun teroristoj. Estis la terorisma agado la precipa kaŭzo de bremso por ekonomiaj kaj sociaj procezoj de konstruo de prospero kaj egaleco.
Ni devas esprimi nian angoron pro la regreso de la lando, kion la registaro sukcesis preteratentigi per koncentrigo de la atento en la fikcio, ke ĉio estos solvita en la "post-konflikto".
Afliktas nin la fakto: esti en la devo pensi ke estis pli kohera la terorismo en sia vidado, katastrofa por la lando, ol la Registaro en sia devo protekti demokration kaj privatan ekonomian iniciaton.
S-ro Prokuroro: komprenu ke terorismo estas pli forta hodiaŭ ol kvar jaroj antaŭe kiam ĝi estis en procezo de malmuntado, ni komprenas ke hodiaŭ estas pli malfacile postuli tion kion devus esti postulita ĉe la komenco de la intertraktado. Ni sugestas ke estas pli bone plidaŭrigi la konversaciojn, laŭnecese, por eviti subskribi interkonsenton damaĝan al nia demokratio. Tamen la pacienco en dialogo devas esti kompletigita per la urĝa garantio ĉesigi la perforton; tial ni insistas ke la unuflanka ĉeso de krimaj agadoj de la teroristoj, estu kontrolebla, por kio necesas koncentriĝon de la teroristoj sur unu loko. Ni ne kontraŭas ke la superrigardo en tiu geografia situo estu zorgita de internaciaj institucioj. Dum ili estas tie koncentrataj kaj kontrolataj, ili povas konservi siajn armilojn kies fina transdono estus ĉe la subskribo de la interkonsento. Oni povus konsideri, ke la tempo de situo en la koncentrejo estu kvantigita por dedukto el la tempo en malliberejo.
La Komisiono de Studo de la partio Demokrata Centro, anoncita en la unua paragrafo de ĉi tiu letero, kune kun aliaj kolegoj kaj mi mem, elmontros niajn maltrankvilojn al vi kiel reprezentanto de la popolo en la Publika Ministerio, al la civitanaro dum nia ĉiutaga dialogo, al Kofi Annan, al la Unuiĝintaj Nacioj, kaj al la internacia komunumo. Ni ankaŭ metos ĉi tiujn skribaĵojn por kono de la eks-Prezidanto Andrés Pastrana, de la D-roj Marta Lucía Ramírez, Álvaro Leyva kaj Antonio Navarro.
Mi signaturas, S-ro Prokuroro, kun la plej granda respekto,
Álvaro Uribe Vélez
Rionegro, Antjokio, marto 2015

la 11-an de Marto 2015

Karles: Pli pri la barikadema Barcelono de la 5a UK

11 Marto 2015, 19:00

En 1909, la hispana registaro vokis la rezervitojn de la armeo por batali en Maroko. En Hispanio, la malriĉuloj estis koleriĝintaj pro tio, ke la filoj de la riĉuloj povis aĉeti sian nedevigon plenumi la militservon en eksterlando kaj pro tio ke, la familioj de la edziĝintaj rezervitoj finiĝadis en mizero kiam la vivrimedaj provizantoj estis for, en la servado.                                                                                                                                                                                                                                                                               En Barcelono, la kataluna ĉefurbo, la plej industriigita regiono, la gvidantoj de la laboristoj kunvokis al ĝenerala striko por ke la registaro konsideru la edziĝintojn liberaj el la devo militservi. La registaro malakceptis la proponon kaj la 26an de julio ekkomencis la ĝenerala striko, kiu transformiĝis al amasa detruado. La laboristoj disrabis en la armilejoj kaj konstruis barikadojn sur la stratoj; oni starigis revoluciajn komitatojn de laboristoj kaj deklaris la Respublikon.                                                                                                                                                                                                                                                     La protesto disvastiĝis al pluraj urboj en Katalunio sed ne al la cetera Hispanio kaj, sen klaraj gvidantoj nek celoj, la tuto estis kondamnita al malsukceso. La kolero de la laboristo turniĝis kontraŭ la Eklezio, kiu estis konsiderita de ili kiel la ĉefa defendanto de la statu quo (reganta ordo) pere de ĝia influo en la eduksistemo. Dum la periodo konata kiel Semana Tràgica (Tragika Semajno), oni bruligis pli ol 20 preĝejojn kaj 40 monaĥejojn kaj la armeo decidis utiligi la artilerion por faligi la barikadojn.                                                                                                                                                                                                                     La aŭtoritatuloj, kiuj volis havi iun "kulpulon", arestis Francesc-on Ferrer, filosofo kaj anarkiisto, kiu, malgraŭ lia neinterveno en la revoluciaj okazintaĵoj, estis juĝita far milita tribunalo kaj poste ekzekutita.                       La revolucio transiris de Hispanio al la najbara Portugalio kaj en 1910, la reĝo Manuel, kies patro kaj frato estis murditaj, estis detronigita dum revolucio kiu finiĝis per la proklamo de la Respubliko. Unu jaron poste, ili starigis la universalan voĉdonrajton por viroj kaj virinoj.

la 7-an de Marto 2015

Akvosfero: kadukaj paŝoj

07 Marto 2015, 5:35

    kadukaj paŝoj
    la plankon peze tretas…
    malvarma nokto

la 6-an de Marto 2015

Aksel: Kiel helpi por la tradukado de KDE en esperanto ?

06 Marto 2015, 7:37

(Se vi jam konas KDE kaj nur deziras helpi nin, rekte legu la parton "Kiel helpi ?")
Kio estas KDE ?
KDE estas aro de programoj por linukso. Ĝi estas tuta grafika labormedio kaj la diversaj programoj de KDE ebligas fari ĉion kion ni bezonas ĉe komputilo. Ekzistas programoj por redakti leterojn, por librotenadi aŭ por lerni la nomojn de la diversaj steloj en la ĉielo.
KDE ekzistas "teorie" en pli ol 100 lingvoj. Mi diris teorie ĉar la programaro ne estas tradukita tutplene por ĉiuj lingvoj. Kiel vi povas konstati sur tiu paĝo :
http://l10n.kde.org/stats/gui/trunk-kde4/toplist/
Nur du lingvoj tradukis la tuton. Sed vi devas konscii ke novajn frazojn por traduki kreas la programistoj preskaŭ ĉiutage. Esperanto estas la 51a lingvoj laŭ la nombro de tradukfrazo. Sed mi mire malkovris ke la interlingua lingvo estas la 49a. Ĉu estus normale ke interlingua supreniris esperanton ? Laŭ mi : NE. Kaj mi intencas ŝanĝi tion.
Mi do alŝutis la tradukon de parto de KDE kiu nomiĝas "KDEedu". Tio estas kelkaj programoj pri edukado. Mi faris tion unue por provi la sistemon "Zanata" kiu ebligas traduki teame per interretaj paĝoj.  Mi do bezonas vian helpon, por ke ni kune traduku tiun parton (kaj se tio bone funkcias, mi aldonos aliajn partojn de KDE)
Vi trovos pliajn informojn pri la diversaj aplikaĵoj de KDEedu ĉi tie : http://en.wikipedia.org/wiki/List_of_KDE_applications#Education
Kiel helpi ?
Unue, kreu konton ĉe zanata tie :
https://translate.zanata.org/zanata/account/register
Capture d’écran 2015-03-06 à 07.57.37
Vi devas indiki vian tutan nomon, uzantnomon (por ensaluti), retadreson kaj pasvorton. Poste, vi ricevos retmesaĝon kiun vi devos konfirmi klakante sur la ligilo.
Due, ensalutu per via konto kaj peti aliĝi al la esperanta teamo.
Iru tie : https://translate.zanata.org/zanata/language/view/eo klaku sur "Request Role" en la dekstra menu kaj sendu mesaĝeton por aliĝi al la teamo. Mi faris tion antaŭ unu semajno en esperanto, sed mi ne certas ke la administranto komprenas esperanton :-)

Poste, vi devas atendi iom da tempo (unu aŭ du tagoj) por ke la administranto rajtigu vin traduki en esperanto.

Trie, iru tie :
https://translate.zanata.org/zanata/iteration/view/kde-eo/kdeedu kaj vi povas elekti dosieron por traduki.

Regule, mi kopios la tradukitajn frazojn en la KDE sistemo por ke ni kontrolu nian progreson.

Dankon pro via helpo,

Axel - por la esperanta teamo

la 2-an de Marto 2015

Luis Restrepo: La kubutoj de Obama en la kolombian porpacan interparolon

02 Marto 2015, 21:05

La jena artikolo estas verkita de S-ino Mary Anastasia O´Grady (en la bildo), pri la tiel nomata "pacprocezo" puŝata de la nuna kolombia prezidento, Juan Manuel Santos. Mi decidis traduki la artikolon el la angla lingvo en Esperanton, por helpi ke kelkaj eksterlandanoj komprenu la realon, anstataŭ la bildon ŝajnigita far la kolombia registaro, ke "ĉio iras bone kun la pacprocezo".

La anglalingvan originalon, publikigita la 1-an de Marto de 2015, vi trovas en "The Wall Street Journal":

Obama Elbows Into the Colombia Peace Talks
Meddling in the FARC negotiations advances his Cuba policy; the rest is collateral damage.



Enmiksiĝi en la intertraktado kun FARK puŝas antaŭen lian politikon pri Kubo; la cetero estas flankaj damaĝoj.

Ekzistis tempo kiam Usono povintus uzi sian superpotencan rolon por subfosi la despotismon kiu establiĝis en Venezuelo. Ke tiuj tagoj estas jam delonge foririntaj estas punkto kiu valoras rimarkigi dum la registaro de Obama sendas specialan komisiiton por aliĝi al la kolombiaj porpacaj diskutoj kun la terorisma grupo FARK.

La ŝtatsekretario John Kerry anoncis la nomumon de Bernard Aronson la 20-an de februaro en mallonga parolado spicita kun laŭdo kaj banalaĵoj por la kolombia demokratio, kvazaŭ konservi ĝin estus alta prioritato por la registaro de Obama. Estas dezirinde ke tio estus vero.

La plej alta prioritato de prezidento Obama en la regiono estas la normaligo de rilatoj kun la kuba milita diktatoreco. Raúl Castro diras ke tio ne povas okazi se Kubo ne estas forigita el la listo de ŝtataj sponsoroj de terorismo, eĉ kvankam la reĝimo subtenas la grupon FARK kaj donas al membroj de tiu ribelema armeo sekuran rifuĝejon.

Do, la sola vojo por solvi la problemon estas ŝanĝi la difinon de la FARK per paciga interkonsento kiun la kolombia popolo aprobu. La Usona implikiĝo celas pliigi la probablon de ke tio okazu.

Kolombianoj, gardu vin. Usono estas volanta meti sian stampon sur ajnan pacakordon, kiom ajn politikan aŭ ekonomian potencon ĝi cedas al la FARK. Tamen, post ĝi estos farita, la kolombianoj estos lasitaj je ilia propra sorto. Se la aferoj iras malbone, neniu eltiros iliajn civilajn liberecojn el la fajro. Sufiĉas demandi la venezuelanojn.

Post preskaŭ 3½ jaroj da "intertraktado" kun la kolombia registaro, la FARK restas necedema. Pasintsemajne, intertraktanto de FARK, la alinomita Iván Márquez, diris "la livero de niaj armiloj estas ekster postulo" kaj ke por lia flankanaro "estos nula tempo en malliberejo."

La respondo de la kolombia prezidento Juan Manuel Santos dum la intertraktado estis proponi pliajn cedojn. En decembro li proponis degradi la vastan narkotaĵ-ŝakradon de FARK el krimo ĝis politika delikto, kia povus meriti nenian punon. Li parolis pri igi ilin fari "komunuman servon" anstataŭ mallibereja tempo pro iliaj multaj kruelaĵoj. Iuj kongresistoj petis doni al la FARK, neelektite, benkojn en la Kongreso.

La kolombianoj ne estas inklinaj aprobi tian neekvilibran interkonsenton. Ne temas pri ke ili ne volas pardoni, kiel la subtenantoj de la prezidento argumentas. La plej granda maltrankviligo estas ke la FARK uzos sian nelican riĉecon kaj politikan influon por plue subfosi la kolombian Laŭleĝan Ŝtaton kaj ĝiajn malfortikajn respublikajn instituciojn.

S-ro Santos devas trankviligi tiujn timojn se li esperas gajni aprobon de la version laŭ FARK de paco. Tio estas la kialo por ke li venigis plifortigojn el Vaŝingtono, kvazaŭ Usono estus agante kiel garantianto de la kolombia demokratio.

Tio estas danĝera kaptilo por la kolombianoj.

Najbare, la venezuela milita diktatoreco deklaris ke nun estas lice ke polico pafu manifestaciantojn en la stratoj. La tribunaloj estas enfermante politikajn malamikojn kaj la ekonomio, ŝtate regita, estas en ruinoj. Tamen, estas grave rememori ke la absoluta povo ne estis prenita per sanga revolucio nek deplojante tankojn en Karakaso. La sendependaj amaskomunikiloj ne estis detruitaj per unu bato kaj kelkaj militistoj ne estis eksigitaj en unu fojo.

Hugo Chávez gajnis elekton en decembro 1998 kaj poste laŭgrade kaj metode malmuntis la instituciojn —en la civila socio kaj en la registaro— kiujn obstaklis la vojon al sia plena kontrolo. Abundajn enspezojn de petrolo en la unua jardeko de la 21-a jarcento faciligis aĉeti multon de la venezuela elektantaro, ambaŭ riĉaj kaj malriĉaj.

La strategio de ronĝi el interne estis uzita far eksaj teroristoj ĉie en la regiono, de Argentino al Nikaragvo kaj Salvadoro. Ĝiaj profiloj estis stampitaj en Kubo.

En kolumno pri Ameriko en The Wall Street Journal de januaro de 2007 mi rimarkigis ke la bolivia prezidento Evo Morales, kiu uzis perforton por atingi povon, fanfaronis pri konsilo donita al li far Fidel Castro pri kiamaniere forigi la opozicion. S-ro Morales diris ke Castro konsilis lin "ne enscenigi armitan insurekcion", sed "fari transformojn, demokratiajn revoluciojn, kion Chávez faras".

Doni al la FARK —kiu verŝajne ne rezignos la itinerojn de la kolombia kokaino, sendepende de kion siaj intertraktantoj diras— politikan kaj ekonomian povon estigos similan rezulton. La lando eble eltrovos ke siaj institucioj estas sufiĉe fortaj por repuŝi rego-prenadon el ene. Tamen, konita la spertado en la regiono pri landoj kiuj koncedis amnestion al teroristoj, ekzistas enorma risko. Ne povas esti pro hazardo ke en Peruo, kie la ĉefoj de "Luma Vojo" [hispane: "Sendero Luminoso"] estis malliberigitaj, la demokratio ĝis nun rezistis la balaadon de chavismo.

En regiono kie la maldekstrularo kutime postulas ke Usono restu ekster la aferoj, estas logike odori ian raton en la akcepto de la usona sendito al la intertraktado en Havano. La registaro de Obama travadas en la kolombiaj porpacaj diskutoj nome de Kubo. Ĉiuj malbonaĵoj de la agado apartenos al la kolombia popolo.

la 27-an de Februaro 2015

Eriketo: matena solvo?

27 Februaro 2015, 21:44

Hieraŭ post la labortago, mi decidis viziti tiun tre 'danĝeran' butikon, Ikea . Mi kredas ke multaj el vi komprenos kial mi diras 'danĝera'. Oni eniras, kiel mi, intencante aĉeti skatolon da kvar kuleretoj, kaj rapide kaj prekaŭ senscie oni elspezas 80 pundojn.  Ĉio estas utila, bela kaj eĉ nepra!

Mi esperas, tamen, ke almenaŭ unu el miaj hieraŭaj aĉetaĵoj estos ja utila.

Regulaj legantoj de mia blogo scias ke mi tute ne estas 'mateneca' persono.  Tre malfacile mi elitigas min matene kaj nur post kelkaj tasoj da forta kafo mi kapablas ĝentile rilati al aliaj homoj.  Mi kredas ke mi neniam sukcesos ŝanĝi tion.

Tial estus multe pli bona ideo se ĉiun vesperon mi pretigus miajn vestaĵojn por la sekvanta tago, precipe dum la laborsemajno.  Sed foje mi estas pigra dum la vespero kaj aŭ ne tion faras aŭ nur parte decidas pri la portotaj vestaĵoj.  Tiam, frumatene, mi devas stumble trovi ion taŭgan...

Do, mi aĉetis la jenan meblon ('valet stand' [vale stand] en la angla) per kiu oni povas aranĝi portotajn vestaĵojn.

Ĉu ĉi tio helpos min esti pli organizata? Ni vidos... Almenaŭ por morgaŭ (sabato) mi estas jam preta!


la 24-an de Februaro 2015

Beĉjo: Plenkreskula enhavo

24 Februaro 2015, 22:23

Al mi ankoraŭ ne estas certa, ke ĉu lastatempaj ŝanĝoj en reguloj de Blogger ankaŭ aplikiĝos al enhavoj de tiu ĉi blogo aŭ ne (ankoraŭ oni parolas pri pornografiaĵoj sed ankaŭ nudaj fotoj. Do ne certa kiel oni aplikas la regulon). Tamen se je la 23-a de marto la plenkreskula enhavo de tiu ĉi blogo kaŭzos, ke ĝi malpublikiĝu, mi estas decidinta, ke mi forviŝos ĉiujn de ĝia enhavojn for de Blogger (forviŝi tuton de la blogo) kaj plu ne daŭrigos uzon de tiu ĉi servo. Mi ankoraŭ ne scias, ĉu estonte kaj aliloke mi re-komencos skribi blogskribaĵojn. Sed se mi tion faros vi iel informiĝos pri tio.

Luis Restrepo: Kolombiaj teroristoj volas amnestion pro militkrimoj

24 Februaro 2015, 19:50

La jena artikolo estas verkita de S-ino Mary O´Grady (en la bildo), pri la tiel nomata "pacprocezo" puŝata de la nuna kolombia prezidento, Juan Manuel Santos. Mi decidis traduki la artikolon el la hispana lingvo en Esperanton, por helpi ke kelkaj eksterlandanoj komprenu la realon, anstataŭ la bildon ŝajnigita far la kolombia registaro, ke "ĉio iras bone kun la pacprocezo". Al la originala artikolo mi aldonis kelkloke ligilojn koncernajn al io menciita far la aŭtorino.

La hispanlingvan originalon, publikigita la 22-an de Februaro de 2015, vi trovas en "The Wall Street Journal":

Los terroristas de Colombia quieren amnistía por crímenes de guerra

La artikolo ankaŭ estis publikigita en angla lingvo:

Colombian Terrorists Want Amnesty for War Crimes

La FARK efektivigas kampanjon de malprestiĝo kontraŭ la ŝtataj Armitaj Fortoj de la lando por kredigi falsan rakonton de morala egaleco.

En intervjuo kun kolombia ĵurnalo El Tiempo komence de ĉi tiu februaro, S-ro José Leonidas Bustos Martínez, la nova prezidanto de la Supera Jura Kortumo diris ke "neniu jura institucio povas esti trudkitelo" kiu malhelpas la konstruon de paco, kaj kun ĝi, ian "pli inkluzivan egalisman socion". Se tia aserto ŝajnas veni el advokato kiu ne kredas je la Laŭleĝa Ŝtato, ekzistas bonaj kialoj.

Dum preskaŭ tri jaroj kaj duono, la registaro de prezidento Juan Manŭel Santos intertraktadas kun FARK kun la ideo fini la perforton de ribeluloj. Tamen la gerilgrupo rifuzas pagi en malliberejo pro siaj terorismaj agadoj. De la vidpunkto de S-ro Bustos, nei Justecon al la viktimoj de FARK kaj oferti minimumajn kvazaŭpunojn al la ribeluloj (kiel komunumaj servoj anstataŭ malliberejo) pro iliaj militkrimoj, solvas la problemon.

La deziro de S-ro Bustos trankviligi la grupon FARK estas indiko de la dekadenco de demokratio en Kolombio. Alia estas la parado de profesiaj falsaj atestantoj ĉe tribunaloj.

La gerilistoj asertas ke ili ne forlasos siajn armilojn, nek ili pagos en malliberejo pro murdi kaj kripligi civilulojn, nek ili rezignos grandajn areojn da tero kaj aliajn riĉaĵojn kontraŭleĝe amasigitan per ŝakrado de narkotaĵoj, kidnapoj kaj eldevigoj. Laŭ Unuiĝintaj Nacioj, la rekrutigo de infanoj estas militkrimo. FARK estas rimarkeblaj pro tiu praktikado, sed ili diras ke ia puno pro tio ne estas akordebla.

Prezidento Santos promesis submeti la finan interkonsenton al referendumo, tamen estas malfacile ke interkonsento en kiu FARK ne respondecu antaŭ la leĝo estos aprobata. La gerila perforto pagigis centojn de miloj da civilulaj vivoj kaj kripligis dekojn de miloj pli. Enketoj sugestas ke la gerilistaro havas indicon de populara aprobo de 3%, se tiom.

Sed FARK kaj iliaj subtenantoj esperas plibonigi la eblojn de venko en evetuala nacia voĉdono montrante ke la ŝtataj Armitaj Fortoj de Kolombio estas tiel kulpaj de militkrimoj kiel ili mem. Sekve, estus juste peti amnestio por ambaŭ.

Neniu dubas ke la kolombiaj militistoj, kiel la plejmulto el la armeoj, havis sian parton da riproĉendaj membroj. Ekzemplo estis la revelacio en la jaro 2008 ke kelkaj soldatoj prenis 22 junajn dupojn al kampara areo sur la periferio de Bogoto kaj mortigis ilin por atingi gratifikojn pro batalo. Tiu sciigo skuis la kolombianojn, kaj poste aliaj similaj epizodoj de "falsaj pozitivaĵoj" eliris al la publiko.

Tamen, estas grandega salto iri el tiuj kazoj al akuzoj raportitaj nun la gazetaro pri super 3,000 tiaj murdoj. La malamikoj de la kolombiaj Armitaj Fortoj anksie estas cirkuligante ŝveligitajn ciferojn kaj uzante ilin kvazaŭ pruvo ke la Armeo estas infestita de mortigistoj. Se tio estus vero, ĝi signifus institucian katastrofon de epopeaj proporcioj, kiu samtempe estis kaŝita sekrete. Tio estus granda konspiro.

La komuna saĝo postulas ĝustan dozon de skeptikismo, speciale ĉar estus de intereso al la gerilistoj prezenti al la prokuroro iliajn batalantojn faligitajn kvazaŭ civilaj viktimoj. Ne estus malfacile trovi iun "atestanton".

Kiam Luis Gustavo Moreno Rivera, kolombia kriminala advokato, publikigis en 2014 libron titolitan El Falso Testimonio (= La falsa atesto) li priskribis tribunalan sistemon infestita de "metia industrio" de profesiaj mensogistoj. Pasintsemajne, la kolombia ĵurnalisto Juan Gossaín, pritraktis la temon en kolumno en la ĵurnalo El Tiempo, titolita: La kartelo de la falsaj atestantoj: vojaĝo en la internaĵojn de la diablo, en kiu li reliefigis la libron de S-ro Moreno. Gossaín skribis kiamaniere Moreno spuris la fenomenon ĝis la malmobiliziĝo de paramilitistoj unu jardekon antaŭe. Kiam ili eniris en malliberejojn, al ili oni ofertis ekonomiajn kaj jurajn profitojn se ili konsentus fariĝi informantoj.

"La situacio estas tiel grava ke en ĉi tiu tempo ekzistas pli ol tri mil jurprocesoj pro malveraj atestoj" Gossaín skribis. "Kaj tia lavango ne haltis", li aldonis. Profesiaj atestantoj estas uzataj en multnombraj juĝoj spite ke estis pruvite ke ili mensogis.

Ekde 2001 mi raportadas pri la "jura milito" de la ribeluloj kontraŭ armeaj oficiroj, en kio subaĉetitaj aŭ timigitaj atestantoj prezentas akuzojn kontraŭ la Armitaj Fortoj pri malobservoj de homaj rajtoj aŭ ligoj kun paramilitistoj. En la kazoj kiujn mi studis, la soldatoj estis pruvitaj senkulpaj fine sed ne antaŭ ruinigi iliajn karierojn aŭ financojn.

Politikistoj estas ankaŭ vundeblaj. Luis Alfredo Ramos, populara eksa departementestro de Antjiokio, estis serĉanta kandidatigon fare de sia partio por la prezidantaj elektoj de 2014 kaj li havis konsiderindan ŝancon por gajni. Sed en 2013 li estis arestita kaj akuzita pri havi ligojn kun paramilitistoj. Laŭ Gossaín, la Supera Kortumo ordigis lian areston bazite sur la "atesto de viro kiu havas 12 malsamajn alinomojn, kaj estis fuĝanto el la Justico." Mia propra raporto indikas ke tri el la "atestantoj" en la kazo de S-ro Ramos estas plenumante kondamnojn de almenaŭ 10 jaroj. S-ro Ramos, kies advokato estas Luis Gustavo Moreno, restas en malliberejo.

Eble la malprestiĝiga kampanjo kontraŭ la kolombiaj militistoj helpos igi la publikon akcepti amnestion por FARK. Tamen Juan Manuel Santos kaj la ĉefa tribunalano de la lando devus memori ke tie kie ne ekzistas justeco, ne ekzistas paco.

la 22-an de Februaro 2015

Luis Restrepo: Humuro por dimanĉo 2015.02.22

22 Februaro 2015, 13:49

Spritaĵo prenita el "Reader's Digest", decembro 2013, 14-a paĝo.

la 20-an de Februaro 2015

Karles: La Esperanto-movado en Katalunio

20 Februaro 2015, 18:08


Els inicis del moviment esperantista a Catalunya - La komenca esperanto-movado en Katalunio                                         (Artikolfragmento de Francesc Poblet i Feijoo, historiisto kaj kunlaboranto de la revuo Lletres. Originale katalunlingva)                                                                                                                 La unua grava disvastiganto de esperanto en Katalunio estis, ekde 1905, la verkisto kaj katalunisma politikisto Frederic Pujulà i Vallès, pere de iliaj artikoloj en la revuo Joventut kaj la organizado de la 5a Internacia Kongreso de Esperanto en Barcelono en 1909. Tiam la urbo iĝis la ĉefurbo de la monda esperantismo kaj la evento signifis grandan impulson al la movado en tuta Katalunio. En la jaro 1910, oni kreis la nacian esperantistan organizon, la Kataluna Esperanto Federacio. Samjare, la konstituiga kongreso de la sindikato CNT (Nacia Konfederacio de la Laboro), erkomendis al la laboristaj societoj la uzon de Esperanto. Esperanto ĉiam estis varme akceptata ĉe la laboristaj grupoj, aparte inter anarkiismaj, pro ilia internaciisma karaktero, sed ankaŭ ĉe la katalunismaj grupoj, ĉar la esperantismo implicis la idealojn pri egaleco kaj frateco inter popoloj kaj lingvoj. Same, ĝi estis ligita ankaŭ al vegetaranismo, naturismo, spiritismo kaj framasonismo. Elstaraj homoj kiel Andreu Nin, Joan Amades kaj Carles Riba estis esperantistoj.                                                                                                                                   La Granda Milito signifis seniluziiĝon por la homoj plej idealismaj kaj humanismaj kaj la esperantismo iĝis unu plia viktimo. Oni devis atendi ĝis la 1920aj jaroj por la renaskiĝo de la movado, malgraŭ la subpremado far la diktatoro Primo de Rivera, kio kulminis per granda krizo en 1928, kiam la kataluna ĉeforganizo estis devigata submetiĝi al la hispana. En tiujara Kataluna Kongreso en Vinarós oni decidis ĉesi la aktivadon antaŭ ol akcepti la kondiĉojn de la diktaturo. Fakte, la esperantista movado ĉiam estis ligita al la defendo de la lando, ĝia lingvo kaj ĝia kulturo.                                                                                                                                                                                                                                     Post la alveno de la Respubliko, la esperantismo vaste ekspansiiĝis. Dum la intercivitana milito, estis okazo provi la komunikan utilon de Esperanto je internacia nivelo. La Generalitat (kataluna registaro) eldonis esperantlingvajn afiŝojn kaj aperis pluraj revuoj en la internacia lingvo, distribuataj dise tra la mondo. Tio signifis sekve, plian politikiĝon de la movado, klare ligita al la defendo de la libereco. Ĉiuj esperantaj grupoj de la lando unuiĝis por krei la Kontraŭfaŝisman Esperantistan Komitaton de Katalunio kaj iliaj aktivaĵoj plimultiĝis. Post la milita malvenko, la esperanto-movado iĝis komplete elartikigita. La frankisma subpremado agis tre severe tiukampe. Kelkaj esperantistoj provis sin organizi en la koncentrejoj de Nord-Katalunio, kie alvenis iom da helpo el la internacia esperanta komunumo. Oni devis atendi ĝis 1980 por vidi la fondiĝon de Kataluna Esperanto-Asocio, internacie rekonita kaj reprezentanta la kontinuon de la antikva Federacio, estante nun la ĉefa organizo de la katalunaj esperantistoj

la 18-an de Februaro 2015

Luis Restrepo: Sindromo de la kuirita ranino aŭ procezo de kolektiva anestezo

18 Februaro 2015, 12:39

Pro tio, ke mi plene konsentas kaj samopinias kun la jena artikolo de la kolombia politika analizisto Javier Loaiza (en la bildo), rilate la trompan kaj mensogoplenan tiel nomata "pacprocezo" puŝata de la nuna kolombia prezidento, Juan Manuel Santos, mi decidis traduki la artikolon el la hispana lingvo en Esperanton, por helpi ke kelkaj eksterlandanoj komprenu la realon, anstataŭ la bildon ŝajnigita far la kolombia registaro, ke "ĉio iras bone kun la pacprocezo".

La hispanlingvan originalon, publikigita la 17-an de Februaro de 2015, vi trovas en:
http://javierloaiza.nuevapolitica.net/noticias/1-latest-news/156-santos.html

Mi metis inter kvadrataj krampoj [ ] klarigojn por plifaciligi al eksterlandanoj la komprenon.

Iom post iom ili kuiras nin, ili portas nin al neatendita aferstato per tiu tuta Santos-isma procezo de intertrakto en Havano.

Olivier Clerc, skribis en la jaro 2005 libron titolitan "La ranino kiu ne sciis ke oni kuiris ŝin ... kaj alia vivo-lecionoj" kiu priskribas kion la registaro kaj la amaskomunikiloj estas farante al ni.

Imagu kaserolon plenan de akvo, en kiu trankvile naĝas ranino.

La kaserolon oni hejtas tepide. Post kelka tempo la akvo estas varmeta. Ĉi tion la ranino sentas agrable, kaj tial ŝi daŭre naĝas. La temperaturo komencas supreniri. Nun la akvo estas varma. Iom pli ol kiom kutime plaĉas al la ranino. Tamen ŝi ne havas zorgojn malgraŭ ke la varmo iom lacigas kaj dormemigas ŝin.

Nun la akvo estas vere varmega. Al la ranino tio komencas ŝajni malagrable. La malavantaĝo estas ke ŝi sentas sin sen forto, do ŝi estas limigita al tolero, ŝi faras nenion alian.

Tiel, la akva temperaturo daŭre leviĝas malrapide, neniam en akcelita maniero, tiel ke preskaŭ ne percepteblas ŝanĝo ĝis la tempo kiam la ranino fine estas kuirita, kaj ŝi mortas sen esti iam konscia ke ŝi estis en danĝero kaj sen fari eĉ la plej etan penon por eliri eksteren de la kaserolo.

Se oni estus metinta la raninon abrupte en kuirvazon kun la akvo je 50 gradoj, ŝi estus savinta sin per energia salto.

Ni ŝajnas raninoj enmetitaj en la kaserolo nomita Kolombio, en kiu ni estas kuirataj malrapide kaj nepercepteble, en kiu ĉiu kiu kuraĝas atentigi pri eraroj en la tiel nomata "pacprocezo" estas nomita malamiko de la paco, amiko de la milito.

Juan Manuel Santos unue igis la kolombianojn elekti lin ĵurante eterna amon al Álvaro Uribe Vélez. Tuj post sia enoficiĝo, li difinis la antaŭe malamitan Hugo Chávez kiel sia "nova pli bona amiko".

Post serio de sociaj protestoj en Kolombio, pri kiuj li deklaris per amaskomunikiloj ke "tiu striko ne ekzistas", kaj post sciigo per la venezuela kanalo Telesur, li hastis por agnoski ke jam dum pli ol unu jaro li estis farante intertraktojn kun la gvidantoj de FARK por komenci pacprocezon.

Li avertis, ke ĉio estis por la paco de Kolombio, por fini la violenton de pli ol kvindek jaroj, kaj ke en monatoj oni estos subskribinta pac-akordon, bona intenco, sendube.

Tagoj pasis kaj estis anoncitaj "gravegajn interkonsentojn" en temoj pri la kamparo kaj io pli. Ne restis klare kio estis la grandaj konkludoj pri politika partopreno, krom ke oni donus kelkajn areojn al la FARK por ke ili iĝu privilegie elektataj, kaj pri la tria temo, tiu de la fino de la konflikto, nenio, nek livero de iliaj armiloj, nek ĉeso de rekrutigo de neplenaĝuloj, nek senminigado; nek pri la kvara temo: forlaso de la narkotaĵa negoco ...

Tamen, la registaro daŭre insistis ke la subskribo estis ĝuste aliflanke de la stratangulo, kiel sofismo kiu ĉiufoje ŝajnas pli malproksimiĝi ol apudiĝi. Ĉio sub la postulo, ke "nenio estas akordita ĝis kiam ĉio estas akordita", kio povas signifi ke malgraŭ ke ili akordus pri 99% aŭ pli el la interkonsentita temaro, ajna tago ili povus diri ke io ne plaĉis al ili, kaj tiam ili forirus el la tablo, kaj fino.

La konversacioj inter registaraj intertraktantoj kaj la kapoj de la narkotarĵnegoca gerilanaro jam daŭras pli ol tri jarojn en kvin-stela hotelo en Havano (neniu diris al ni kiuj pagas la fakturon, tamen ni supozas ke ĝi estas pagata el tio nomata "la ŝtata trezorejo", alidire: el la mono de la impostpagantoj).

Kaj kompreneble, se tio estas la prezo pagenda cele ke ili ĉesu mortigi, kidnapi, ĉantaĝi kun atencoj, rekrutigi infanojn, ataki lernejojn kaj hospitalojn; kaj ke ili senminigu, liveru siajn armilojn, ĉesu la deliktojn de narkotaĵ-ŝakrado, de kontraŭleĝaj minejoj kaj de mon-eldevigo; tiu estus certe malalta prezo kiu adicius al tiu jam pagita far la kolombianoj dum pli ol duona jarcento de sistema perforto kontraŭ civitanoj kaj milionoj da viktimoj.

Preskaŭ ne ekzistas familio en la lando kiu ne jam havis proksimulon kidnapitan, mortigitan, ĉantaĝitan, kaj spite tion FARK daŭre asertas kun aroganteco ke ili ne estas viktimigantoj sed viktimoj, ke la Ŝtato estas la malbona kaj ili la bonaj, kaj ke ili ne ŝakras kokainon, inter aliaj asertoj. Eble por kelkaj la komenca motivo batali kontraŭ ekskluzivema kaj subpremanta Ŝtato en sia tempo restas la pravigo por persisti hodiaŭ en sia negoco kaj sia modus vivendi.

Nu, tiam, la registaro akuzas, insultas kaj senkreditigas la kritikantojn kiuj komencis reagi ĉar oni ne konis detalojn de la diskutoj. Kaj la registaro eĉ kontribuas por ke iuj ĵurnalistoj, malkomfortaj por la registaro, estu forigitaj el amaskomunikiloj kaj esprimkanaloj. Guton post guto oni anestezas nin.

Pro la manko de rezultoj kaj la nekredindeco ĉe la civitanoj pri la ebleco de pozitiva rezulto de la intertraktado —kaj la esprimoj de iuj prokuroroj kaj eks-prokuroroj de la Internacia Kriminala Tribunalo signifante ke ne povos ekzisti senpuneco kaze de abomenindaj krimoj kaj krimoj kontraŭ la homaro—, la prezidenta populareco faladis tiel ke dum pli ol la unuaj ok monatoj de 2014 estis solidigita, laŭ ĉiuj opinisondoj, la intenco ne voĉdoni por reelekto, kiu atingis proksimume 60%.

Despere, operacio estis muntita por kontraŭstari la negativan bildon de la registaro. Aperis "komputil-entrudulo" kiu laŭ spertuloj pri komputiko ne estas tia, kiu, supozite, nome de la opozicia porprezidenta kampanjo "kaŝkaptis" telefonajn konversaciojn de intertraktantoj kaj atencis kontraŭ la t.n. pacprocezo. Eĉ tiel, la prezidento en sia klopodo por akiri reelekton apenaŭ atingis 25% el la voĉdonoj en la unua balotado.

Tiam ekis katastrofo. Polusigi la publikan opiniantaron, minaci por jure procesi la kandidaton kaj aliajn membrojn de la opozicia kampanjo, bombasto tra amaskomunikiloj por puŝi la kolombianojn al dezirpensado pri ia paco ĉiufoje pli neatingebla, montri la politikan kontraŭulon kvazaŭ la malbona, malbela, militema kaj marioneto de Álvaro Uribe. Kaj subtenante ĉion per la tuta "marmelado" [mono] el la fipolitika korupto, kaj en tri semajnoj la registaro sukcesis tordi la aferon por gajni per iomete pli ol 50%.

Post tio, la akvo en la kaserolo varmiĝas pli kaj pli. La Ĝenerala Prokuroro aperema en amaskomunikiloj —prokuroro kiu nur reagas ĉe famigitaj kazoj kaj kiu aplikas ion kion raportistino nomis la "Radia Kriminala Sistemo" [vortludo anstataŭ "Akuza Kriminala Sistemo"]—, surprizas nin ĉiusemajne kun novaj "perloj" kiuj ŝajnas parton de la procezo por moligi la publikan opinion por ke ĉi lasta fine akceptu ke kio ajn estas kuirata, estas kuirata kaj punkto.

Tiam komencas aperi, unu post alia, la pecoj de ĉi tiu stufaĵo el oferoj far la registaro sen konkretaj respondoj el la alia flanko, krom iu dubinda militpaŭzo kiun ili proponas interŝanĝe de ke la ŝtataj Armitaj Fortoj ne plu persekutu ilin. Kaj la registaro eliras por festi, ni ne scias ĉu naive aŭ cinike.

Ke la ŝakrado de narkotaĵoj estu deklarata delikto konektita kun la insurekcio, ke la kompromiso fari referendumon pri la akordoj kuj estos atingitaj ne estas deviga sed akto de elasteco kaj donacemo flanke de la reganto, ke la Justeco ne povas enmetiĝi en la pacprocezo, —kiel eĉ asertas la prezidanto de la Kortumo—.

Nun la akvo estas preskaŭ bolanta. Tiam el Havano ili surprizas nin per la malavara donaco, ke ili ne plu rekrutigos infanojn, sed nur pli aĝaj ol 17 jaroj. Kaj kompreneble, ke ili ne liveros siajn armilojn, ke ili ne estas teroristoj, ke ili ne estas viktimigantoj sed viktimoj, ke ili timas ke oni mortigu ilin same kiel la ĉefojn de la UP [politika partio de aliaj eksgerilanoj].

Kaj tiam la eks-prezidento César Gaviria ekaperas proponante ian specon de pardono kaj forgeso por ĉiuj, inkluzive koruptulojn kaj sponsorojn de ĉiaj peltoj.

Nekredeble ke oni volas enmeti ĉiujn en la saman sakon. Speciale militistojn kiuj laŭ tio kion klarigis al mi hieraŭ du emeritaj generaloj, ekzistas ĉirkaŭ du mil membroj de la Armitaj Fortoj sub juraj procesoj, kiuj ne petas amnestion sed justecon kaj postulas militistan foruon por juĝi ilin pro siaj agoj, dum el la alia flanko, inter gerilanoj kaj sponsoroj povus, laŭ taksoj, superi 30 milojn.

Ĉio ŝajnas okazi pro ia obsedo de la prezidento, laŭdire por kandidatigon al la Nobel Pacpremio aŭ la Ĝenerala Sekretarieco de Unuiĝintaj Nacioj, kiu verŝajne apartenos al iu latinamerikano en 2016, kio iel klarigus liajn kapricojn kaj ridetojn kun kelkaj despotoj kaj popolismaj regantoj de la najbaraĵo.

Se li estus elektata por UN, ni liberiĝos de ĉi tiu narcisisma tromp-ludisto kiu enmetis nin en necertan kaj danĝeran ludon, al kio aldoniĝas la ekonomian krizon kiu jam ekmontriĝas. Kaj li lasus nin en manojn de sia kun-prezidento la neeltenebla "faraono" Germán Vargas Lleras.

Ni estus plene kuiritaj.

la 14-an de Februaro 2015

Luis Restrepo: Libro "Prontuario de Esperanto", de 1909, en Interreto

14 Februaro 2015, 17:40

La 28-an de julio de 2005 mi blogis pri ĉi tiu malnova lernolibro de Esperanto por hispanlingvaj parolantoj.

Nu, finfine mi decidis disponigi ĝin por elŝutado el La Reto. Mi dediĉis grandan parton el la lastaj tri semajnoj al jenaj taskoj:

  1. Skanado de la libro.
  2. Purigado de la bildoj per la programo GIMP ← necesa tasko pro la jam flaviĝintaj kaj iom makulitaj folioj de tiome malnova libro.
  3. Aranĝado pere de la programo Scan Tailor.
  4. Transformo de la bildoj al PDF kaj optika signorekono pere la programo Acrobat de Adobe

La taskoj 1-a kaj 2-a, kompreneble, postulis multege pli da tempo ol la 3-a kaj 4-a taskoj, kiuj estas tre aŭtomataj.

Ĝis nun la libro estas elŝutebla el:

Eble mi alŝutos ĝin al aliaj retejoj.

Eble pli ol esti utila por lerni Esperanton, ĉi tiu libro estas interesa por vidi kiel ŝanĝiĝis Esperanto kaj precipe la hispana skribo dum iom pli ol 105 jaroj. Memoru ke kiam la aŭtoro, S-ro José Garzón Ruiz publikigis ĉi tiun lernolibron, L. L. Zamenhof ankoraŭ vivis, kaj nia kara lingvo esti nur 22-jaraĝa !.

la 7-an de Februaro 2015

Eriketo: Dancanta sunfloro

07 Februaro 2015, 13:30

Mia patrino, nun 78-jaraĝa - havas multajn problemojn kun sia memoro pro demenco.  Kompreneble, tio estas aĉega malsano.  Ŝia kurt-tempa memor-perdo kaŭzas multajn problemojn. Surprize, tamen, ĝi foje alportas neatenditajn avantaĝojn ankaŭ...

Antaŭ unu semajno mi feriis dum kelkaj tagoj en Nico, Francio, kaj tie trovis en butiko amuzan plastikan ridetmienan floron kiu, kiam brilas la suno, 'dancas' pro sunenergio.  Mi decidis aĉeti ĝin por mia patrino: mi ne certis ĉu ŝi ege ŝatus, aŭ ege malŝatus tion, sed mi prenis la riskon.  Feliĉe mulEGe plaĉas al ŝi la floro.

Ĝi staras apud la fenestro en ŝia salono kaj kiam Panjo rigardas ĝin, ŝi ridas. Kaj eĉ pli bone - ĉiun fojon kiam ŝi forlasas la ĉambron, ŝi forgesas pri la ekzisto de la floro. Kaj kiam ŝi reeniras la salonon ŝi vidas ĝin kvazaŭ por la unua fojo kaj ridas. Plurfoje dum la pasinta semajno ŝi telefonis al mi, dirante "estas amuza sunfloro ĉi tie kiu ridetas kaj dancas".  Certe valoris ĉiun cendon de la kvin eŭroj kiujn mi elspezis por aĉeti ĝin!