e-planedo

vidpunktoj el la esperantistaro

la 15-an de Januaro 2018

Karles: La hispana registaro blokas la Bazan Enspezon en Katalunio

15 Januaro 2018, 19:22



La Ministerio pri Laboro ordonis  ĉesigi la pagon de la Renda Mínima Garantida (baza enspezo por civitanoj en situacio de povreco) pere de la artikolo 155 (tiu kiu servis por elpovigi la legitiman katalunan registaron). Sekve de tio, centoj da homoj ne ricevas monhelpon jam de antaŭ tri monatoj.
...
Nuntempe estas 27.000 homoj rajtigitaj ricevi la bazan enspezon, tiuj kiuj antaŭe ricevis la nun eksan Renda Mínima d'Inserció (Minimuma Enspezo por Ensociiĝo) sed en atendo estas aliaj 70.000 petoj. 

...

Laŭ informis radio-kanalo SER, Generalitat (Kataluna Registaro) kredas ke la hispana registaro uzas la bazan enspezon kiel ilon por premi la katalunan registaron tiel ke ĝi malsukcesu.

Siaflanke, la sindikato CCOO de Katalunio, denuncas la paralizigon de la monhelpo, kiu "lasas sen monrimedoj la familiojn plej fragilajn", laŭ deklarite al ĵurnalo Ara. Ĝi aldonas ke la baza enspezo estas "ne rezignebla" rajto kiu ne povas estis "dependanta de politikaj interesoj el iu ajn koloro".

Fonto: Directa

la 9-an de Januaro 2018

Ĝirafo: Karel Čapek & Esperanto (16)

09 Januaro 2018, 9:41

Hodiaŭ estas la naskiĝtago de Karel Čapek (9 januaro 1890 – 25 decembro 1938).

Hodiaŭ aperas ankaŭ afiŝo pri Karel Čapek de Antonio De Salvo ĉe blogo Esperanto-vivo, kiu inkluzivas retligojn kaj bibliografion, kiu ampleksas ankaŭ verkojn ne alireblajn interrete.

Pri tio tamen konsultu mian (ĉi tiun) blogon kaj kelkajn Esperantajn tradukojn el Čapek miareteje:
Lastatempe mi trovis la jenan, aldonendan al la listigo de Esperantaĵoj:

Karel Čapek - Fabelo "Solimana princidino", el Naŭ fabeloj (1932), el la ĉeĥa esperantigis Josef Vondroušek, "laŭtlegas Tadeusz Karaš (el Brajla skribo!) kaj lia edzino Ivana Karašová, ambaŭ membroj de la Sekcio de nevidantoj de Ĉeĥa Esperanto-Asocio"

la 8-an de Januaro 2018

Karles: "Cassolada" (Kaserolado) neologismo de la jaro

08 Januaro 2018, 23:42


La dua pozicio estis por "fer pinya"(strobilumi=> grupe subteni, simboligite per strobilo/=pinfrukto). Ankaŭ ricevis multajn voĉdonojn la terminoj "feminicidi" (feminicido => morto de virino pro murdo) kaj "micromasclisme" (mikromasklismo => seksismaj kondutoj ofte preteratentataj en la ĉiutaga vivo)

"Cassolada" ĝis nun, laŭ Diccionari de la Llengua Catalana signifis nur manĝo sole kuirita per kaserolo. Ekde hodiaŭ tamen, la kataluna Diccionari aldonas novan sencon: "kolektiva protesto en kiu oni bruas per kaseroloj". Tiel decidis 23,8% el 5.600 homoj kiuj partoprenis en la kvara malferma alvoko organizita de la Neologia Observejo de la Universitato Pompeu Fabra kaj la Instituto pri Katalunaj Esploroj, kun la celo elekti la neologismon de la jaro.

Fonto: Ara

la 7-an de Januaro 2018

Karles: Ĝuu Katalunion

07 Januaro 2018, 20:54

la 5-an de Januaro 2018

Karles: Vicprezidanto en mallibero

05 Januaro 2018, 17:07

HISPANA SUPERA TRIBUNALO TENAS KATALUNAN VICPREZIDANTON JUNQUERAS EN PRIZONO.
Tiel ke li ne povos partopreni en la parlamento laŭ la reelekto de la kataluna popolo.
Jen lia ĵusa reago:
"En la venontaj tagoj, tenu vin fortaj kaj kune. Transformu la indigniĝon en kuraĝon kaj persistemon. La koleron en amon. Pensu ĉiam en la aliaj. En tiom kiom ni devos rekonstrui. Persistu ĉar mi persistos. Dankon al ĉiuj pro via subteno. Mi amas vin."

Oriol Junqueras
Junqueras:
"En aquests dies que vindran, mantingueu-vos forts i units. Transformeu la indignació en coratge i perseverança. La ràbia en amor. Penseu sempre en els altres. En el que hem de refer. Persistiu perquè jo persistiré. Gràcies per tot el vostre suport. Us estimo."

Fonto: Facebook


la 4-an de Januaro 2018

Karles: Maldekstro plu kreskas dum la sendependisma procezo

04 Januaro 2018, 16:55



Se ni akceptas ke la maldekstro estas PSC, Catalunya en Comú-Podem, ERC kaj CUP dum dekstro estas Junts per Catalunya, Ciutadans kaj PP, la elekto-rezultato de la 21 de decembro montras la venkon de la dekstruloj per 74 deputitoj (36 Ciutadans, 34 Junts per Catalunya kaj 4 PP), ĉe la alia tendaro, la maldekstruloj atingas 61 deputitojn (32 ERC, 17 PSC, 8 CeC kaj 4 CUP). Se ni komparas la datumojn kun antaŭaj elektoj, ni vidos klaran pozitivan evoluon je la nombro de maldekstraj deputitoj: en 2010 estis 48, en 2012 estis 57 kaj nun estas 61.

Fonto: Vilaweb

Karles: Solvo por reenposteniĝo de prezidento

04 Januaro 2018, 9:48

Hispana Tribunalo ordonis prizonon por Puigdemont, valida sur hispana teritorio

la 1-an de Januaro 2018

Ĝirafo: Robert Zend’s novel novel 'Nicolette' reviewed

01 Januaro 2018, 18:40

Now on my web site, in English only:
I documented Zend in my previous posts, including my podcast on Zend. I have only just read this experimental novel, so I am adding this piece to the mix.  The complex, non-linear structure of this novel and the various forms utilized within it are characteristic of Zend's imagination.

Por anglalingvaj legantoj, jen mia recenzo, plejparte provo je resumo, de eksperimenta avangardforma romano de la hungara-kanadana verkisto Robert Zend, kiu estis ankaŭ esperantisto. Jen mia unua diskuto pri Nicolette.

Ĝirafo: Robert Zend (1929-1985): my podcast (3)

01 Januaro 2018, 18:39

In my first post about my podcast on Robert Zend, Hungarian-Canadian writer and Esperantist ...

5/26/17 Robert Zend: Between Budapest & Toronto, Between Zero & One, Between Dream & Reality

... I broke down the podcast into its major segments. From the 14-minute to 40:30-minute mark you will find my recitation of poems or excerpts from Zend illustrating the themes mentioned.  Below are the themes and the works I recite.

Note that on these pages you will also find my Esperanto translations for all of these items. My master Esperanto Zend page is:

Robert Zend en Esperanto

Themes:

A. Identity:
1. [In a country where everyone is searching for identity], October 1, 1980, in Beyond Labels
2. In Transit, October 30, 1970, in Beyond Labels
3. Fused Personality, October 20, 1981, in Beyond Labels

B. Sources & inspirations:
4. Between One and Two (by Frigyes Karinthy), quoted in From Zero to One
5. Sign (for Ferenc Karinthy), in From Zero to One
6. On Karinthy, excerpt from Preface: Labels, in Beyond Labels
7. Dedication to Ardôs, from Oāb, Book 2

C. Myth & religion:
8. Office Memo, in From Zero to One
9. God Dead?, January 13, 1967, in Beyond Labels
10. 5980 A.D., in Stellar #6: Science-Fiction Stories

D. Metaphysics
11. A Love Letter, February 7, 1963, in Beyond Labels
12. About Souls, April 17, 1969, in Beyond Labels
13. Enigma, January 10, 1967, in Beyond Labels

At the end of my podcast (50-minute mark) I recite the poem "Sky Blue" (March 27, 1964), from Beyond Labels.

Ĝirafo: Robert Zend, Hungarian-Canadian writer (1929-1985): selected poems in English & Esperanto

01 Januaro 2018, 18:38

Following upon the details of my podcast / Sekve de la detaligo de mia podkasto pri Zend...

... I have recorded and uploaded to Soundcloud recordings my recording of Zend's poems featured in my podcast along with my Esperanto translations... /

Jen sonregistraĵo (ĉe Soundcloud) en kiu mi deklamas la precipajn poemojn kaj kvazaŭpoemojn kiujn mi utiligis en mia podkasto, ĉi-okaze ne nur en la angla sed kun miaj tradukoj en Esperanto:

Robert Zend, Hungarian-Canadian writer (1929-1985): selected poems in English with Esperanto translations by Ralph Dumain.
Recorded 12-13 August 2017. 32 min.

00:00: English introduction
01:46: Esperanto introduction / enkonduko

IDENTITY / IDENTECO:
03:58: (On identity), October 1, 1980, in Beyond Labels
04:48: (Pri identeco) 05:23: In transit, October 30, 1970, in Beyond Labels
06:02: Transire
06:44: Fused personality, October 20, 1981, in Beyond Labels
11:02: Kunfandita personeco

SOURCES & INSPIRATIONS / FONTOJ & INSPIROJ:
17:08: Sign (for Ferenc Karinthy), in From Zero to One
18:27: Signo (por Ferenc Karinthy)

MYTH & RELIGION / MITO & RELIGIO
20:04: Office Memo, in From Zero to One
21:05: Oficeja Memorando
22:06: God Dead?, January 13, 1967, in Beyond Labels
23:00: Dio mortinta?
24:08: 5980 A.D., in Stellar #6: Science-Fiction Stories
25:14: 5980 A.D. [en Esperanto]

METAPHYSICS /METAFIZIKO:
26:44: A Love Letter, February 7, 1963, in Beyond Labels
27:59: Amletero
29:28: About Souls, April 17, 1969, in Beyond Labels
29:57: Pri animoj
30:34: Enigma, January 10, 1967, in Beyond Labels
31:08: Enigmo



LINKS / RETLIGOJ:

Ĝirafo: Robert Zend’s novel novel 'Nicolette' (2)

01 Januaro 2018, 18:36

I previously blogged about my recent review:
Robert Zend’s Novel Novel Nicolette: Not Quite a Review by R. Dumain
My review is now linked on the Zend site:
Nicolette - The Robert Zend Website
... with this excerpt:
Reading the novel felt to me like reading an amalgam of Kurt Vonnegut Jr. and James Joyce. Joyce is layered and dense in both structure and language. Vonnegut’s prose is easy to read and deceptively simple, though the content is rich. Zend’s prose is easy to read and the “plot” (once pieced together) is simple, but the structure, which I have merely outlined, is highly complex. Zend does not impose formal constraints on the text as the Oulipo writers do, yet the formal structure of the text puts it in a comparable experimental camp. This structure comprises the real content and interest of the novel, amplifying the psychological states that accompany relationships and the creative process.
Mia anglalingva recenzo de la avangarda romano Nicolette de la hungara-kanadana verkisto (kaj adepto de Esperanto) Robert Zend nun troveblas referencita ĉe la retejo de Zend (jen retligoj supre) kun ĉerpaĵo el mia recenzo.

Ĝirafo: Robert Zend, Hungarian-Canadian writer (1929-1985): selected poems in English & Esperanto (2)

01 Januaro 2018, 18:35

Another post about my recording / Denove pri mia deklamo:

Robert Zend, Hungarian-Canadian writer (1929-1985): selected poems in English with Esperanto translations by Ralph Dumain

My recording with a detailed breakdown of contents is now announced on the Zend site / Mia sonregistraĵo kun detala enhavlisto estas anoncita ĉe la retejo de Zend:

The Robert Zend Website - Listen

A link to my recording can also be found on the Esperanto page / Retligo al mia sonregistraĵo troveblas ankaŭ jene:

Zend in Esperanto - The Robert Zend Website

Ĝirafo: Paul Olchvary interview

01 Januaro 2018, 18:34

An interview with Paul Olchvary, publisher of New Europe Books, has just appeared:

"Mom says you were dumb to publish books, because you don’t make any money" - hlo.hu
Hungarian Literature Online, 10. 09. 2017

Although it is not mentioned in this interview, Paul published the English translation of Sándor Szathmári's landmark utopian/ dystopian novel Voyage to Kazohinia, written in Hungarian and Esperanto. He contacted me first of all to blurb his edition of the novel (the first published in the USA) and then to participate in a symposium on Szathmári at the Hungarian Consulate in New York City.

Paul summarizes his background and the path that led him to writing, translation, and publishing. He discusses the situation of translation and small presses as well as the process of translation. Also mentioned are some Hungarian authors he has worked on and with.

Congratulations to Paul on receiving this well-deserved public exposure!

Ĝirafo: Kazohinia reviewed in English in 1948!

01 Januaro 2018, 18:34

Jen anglalingvaj recenzo + anonco jam en 1948, pri la hungara eldono de Kazohinia en 1946:

Tracking down references to Sándor Szathmári's work in English is no small task, and they are not plentiful. No English translation was published until 1975, though of course those conversant with the Hungarian or Esperanto version could have written about Voyage to Kazohinia in English.  The second Hungarian edition appeared in 1946, immediately after the war, finally in an uncensored edition. I was surprised to find it reviewed in a prominent English-language review journal, already in 1948!

The reviewer reports that the novel is a best-seller in Hungary, suggesting that the nation is soul-sick. He credits the novel with originality and points out a few of its features, but in the end doesn't seem to have really understood it.

Ĝirafo: Mihály Babits (1883-1941), hungara verkisto

01 Januaro 2018, 18:33

Antaŭ du tagoj la blogo Esperanto-vivo prezentis afiŝon pri la hungara verkisto Mihály Babits, eminentulo en la literatura movado/revuo Nyugat.

Jen interesa ero de la afiŝo:
Pri la forta influo de Babits sur Kalocsay (en la arto de tradukado, sed ankaŭ en la originala versfarado) parolas amplekse la “Historio de la Esperanta literaturo” de Carlo Minnaja kaj Giorgio Silfer, LF-Koop 2015, aparte ĉe p. 122-127.
Ankaŭ mia retpaĝo estas menciita:

Mitologio” de Mihály Babits, tradukis Ludwig Totsche (Lajos Tárkony)

Aliaj tradukoj de verkoj de Babits troveblas miareteje:

Ĝirafo: Pri Sándor Szathmári: nova libro de Éva Tófalvy

01 Januaro 2018, 18:32

Fasiszta kommunizmus (Tófalvy Éva Szathmári-monográfiájáról) / Kabdebó Lóránt, MAGYAR-HON-LAP, 2017, August 7


AKVILA & PRISCILLA Kiadó, 2017, 196 oldal. Ára: 2500 forint.

This is a Hungarian review of Éva Tófalvy's new book on Sándor Szathmári, who wrote in Esperanto and Hungarian. (Voyage to Kazohinia is available in English translation from New Europe Books.)

Jen hungara recenzo de nova libro de esperantistino Éva Tófalvy pri Sándor Szathmári. La recenzanto mencias la romanojn Hiába (Vane) kaj Kazohinia. Mi ne kapablas legi la hungaran, sed evidente Tófalvy opinias, ke Szathmári estis profeto pri la totalismoj de la 20a jarcento, laŭ la esprimo "faŝisma komunismo" de Attila József.

Ĝirafo: Hungarian & other Esperantist authors at Nobel Books

01 Januaro 2018, 18:31

"The Nobel Books (NB) is a literary portal which is intended to collect, archive and disseminate information and books which Nobel Laureates and world authors have published for literary contributions to humanity."

European Authors – Welcome to the Nobel Books.

This site doesn't play when it comes to listing Hungarian authors. Included are Julio Baghy, Kálmán Kalocsay, István Nemere, Tivadar Soros, Sándor Szathmári, and Robert Zend. All but Zend wrote in Esperanto. Zend was an Esperantist though wrote in Hungarian and English. Frigyes Karinthy was an Esperantist, wrote almost entirely in Hungarian. George Soros (son of Tivadar) is a native speaker of Esperanto.

Esperantists Marjorie Boulton and Baldur Ragnarsson are also in this list.

la 30-an de Decembro 2017

Ĝirafo: Marcel Proust en Esperanto

30 Decembro 2017, 21:07


Jen resumo pri Marcel Proust kaj ties esperantigitaj verkoj:

Marcel Proust de Antonio De Salvo, Esperanto-vivo (blogo), 10 Julio 2017

Do, en Esperanto, haveblas:

Antaŭ noktiĝo de Marcel PROUST)

Reserĉe al la Perdita Tempo [À la recherche du temps perdu] de Marcel Proust, el la franca trad. Ĵeromo Vaŝe

Aldona al la enkonduko, aperis el la 7 romanoj:
  1. Sur la Vojo de Svan
  2. En Ombro de Florantaj Junulinoj
Rimarku ankaŭ mencion de Proust en:

Libroterapio, sonartikolo de Paŭlo Sergio Viana (14 julio 2016)

la 26-an de Decembro 2017

Karles: Sant Esteve (Sankta Stefano) , festo post la kristnaska festo

26 Decembro 2017, 13:15



Amadeu Carbó (historiisto) diras ke, en la 9a jarcento, la Malnova Katalunio apartenis al imperio fondita de Karolo la Granda kaj dependis de la episkopejo de Narbono, malsame ol okazis en la cetero de la kristana iberia duoninsulo, dominata de la gotoj kaj ligita al la episkopejo de Toledo. Tio difinis du malsamajn konceptojn pri familio. Tiu karolida  estis multe pli vasta, kvazaŭ klano kaj, kiam venis grava festodato nepris vojaĝi al la familiara ĉefhejmo.

Tiel estis pri Kristnasko, la plej grava festo en la religia kalendaro, kiu kunvenigis la tutan familion ĉirkaŭ la kamenfajro. Pro tio, ke en mezepoko la vojaĝoj kutime estis longaj, la mallumo intensa kaj la vojaĝrimedoj malbonaj, homoj bezonis unu tutan tagon por reveni al la propra hejmo. Tial, en la komenco, la tagon de Sant Esteve iĝis nelabora tago, kvankam tio ne egalas al festotago.

Pro la sama motivo ol Sant Esteve, oni klarigas la feston nomata Dilluns de Pasqua Florida (Florpaska Lundo) kaj Dilluns de Pasqua Granada (Pentekosta Lundo): Kristnasko kaj la du aliaj paskaj tagoj estas entute la ĉefaj festoj de la religia kalendaro. Tiu tradicio ligas nin ankaŭ al la ceteraj eŭropaj landoj, ĉar ankaŭ tie sentiĝis la karolida influo, kiu post kelkaj jarcentoj devenigis la ĉefajn eŭropajn ŝtatojn.

Nuntempe Sant Esteve estas festo forte enradikiĝinta en Katalunio kaj en tiu tago oni kutimas manĝi kanelonojn kaj farĉitan kokidaĵon (aŭ rostitan ŝafidaĵon). Je deserto oni manĝas neules (tubformaj biskvitoj) kaj torrons (plej ofte rektangula kuko origine el migdalo, mielo kaj ovo sed nuntempe el plej diversaj ingrediencoj). En Valencilando, Sant Esteve populariĝis kiel dua kristnaska tago, kaj ĉesis esti festotago en la 1990aj jaroj. En la Balearaj Insuloj ĝi estas nomata ankaŭ la mitjana festa (meza festo) kaj jam de tre longe ĝi ne plu estas festotago.
Fonto: Vilaweb

la 25-an de Decembro 2017

Karles: Kresko de la sendependisma movado

25 Decembro 2017, 8:47

Fine, sumitaj la balotoj el eksterlando, la sendependismo atingas 2.078.008 balotojn en la pasintaj elektoj por la kataluna parlamento. Tio estas, 115.500 pli ol en 2015 kaj 33.970 pli ol en la pasinta 21a de oktobro 2017.

Katalunoj en eksterlando balotis jene: 54,15% por sendependa respubliko kaj 36, 36% por uniisma monarkio. Por neniu el ambau inklinoj balotis 6,95%.

Noto: multaj homoj en eksterlando plendis pro la "misfunkciado" de la poŝtservo kiu malfaciligis kaj en multaj kazoj malebligis efektivan balotadon.

Grafiko pri la rezulto de la balotado. Lastmomente, tamen, C's perdis unu parlamentan sidlokon (37=>36) favore al PP (3=>4)



Por:
Sendependa Respubliko: JUNTS x CAT, ERC kaj CUP  [70 sidlokoj en la parlamento]
Uniisma monarkio: C's, PSC kaj PP  [57 sidlokoj]
Federaciismo: CatComú-Podem  [8 sidlokoj]