e-planedo

Hodiaŭ mi iom lacas ĉe mia labortablo ĉar hieraŭ vespere mi legis ĝis multe tro malfrue.  Mi volis atingi la finon de tre ĝuinda romano, La Femme au Carnet Rouge (La Virino kun la Ruĝa Notlibro) de la franca verkisto Antoine Laurain.

Mi antaŭe legis kaj ĝuis romanon de Laurain (La Ĉapelo de la Prezidanto) kaj tuj poste elŝutis 'la ruĝan notlibron' sed nur havis la tempon eklegi ĝin antaŭ du tagoj.

Malfru' vespere, virino estas atakita kaj ŝia mansako ŝtelita.  La posta tago, librovendisto trovas la forĵetitan sakon kaj klopodas trovi ties posedanton...  Jen la kerno de la intrigo. Mi ne diros plu ĉar vi eble ŝatus ankaŭ legi la verkaĵon, se ĝi ekzistas en versio en via lingvo.  Estas sufiĉe mallonga, simpla sed ĉarma rakonto elvokante Parizajn trotuarojn, kafejojn, librovendejojn.

La pasintaj kelkaj tagoj estas tre malvarma en Kimrio, do estas granda plezuro sidi enlite sub dikaj kaj komfortaj litkovriloj trinkante teon kaj legante bonan libron. Kio multe plaĉis al mi en 'la ruĝa notlibro' estas ke la aŭtoro ankaŭ referencas aliajn verkistojn kies verkaĵojn mi legis, ekz. Patrick Modiano kaj Sophie Calle inter aliaj. Kial mi ŝatas tion?  Mi ne certas. Eble ĉar plaĉas al mi havi ideojn pri novaj legindaĵoj, aŭ, se mi jam konas la verkaĵojn, eble estas la plezuro scii ke aliaj ankaŭ ĝuis ilin...  Verkaĵoj kiuj simile referencas aliajn librojn inkluzivas Un homme à distance [Homo je distanco] de Katherine Pancol kaj, kompreneble, 84 Charing Cross Road de Helene Hanff. Ĉiukaze, mi nun ŝatus relegi almenaŭ iom da Modiano kiam mi havos la tempon.

Ĉi-vespere mi estas legonte Journey under the Midnight Sun (Vojaĝo sub la Meznokta Suno) de Keigo Higaŝino, libron kiun mi ricevis por Kristnasko.  Antaŭ tio, tamen, mi ankoraŭ havas iom da farenda laboro kaj diversaj plenumendaj taskoj. Do, ek al la taskoj, kaj pli rapide venu la legado-horo!

7 000. Tio estas la nombro de membroj kiun UEA havu en 2016 laŭ la Strategia plano adoptita en Rejkjaviko en 2013. Laŭ ĝi, UEA strebu grandigi la kvanton de ĝiaj membroj je 10% ĉiujare. En 2015, kun 5 508 membroj, la celo estis kvazaŭ atingita.

Ĝis nun, la UEA-estraro rifuzis komuniki pri la nombro de membroj en 2016. Mi sciis ke ĝi denove falis iom: en 2015, la sukceso de la 100^a kongreso en Lillo eksplikis grandparte la relative granda nombro de kotizintoj. Kaj la 101^a, en Nitro, estis sufiĉe malgranda. En 2017, la Seula kongreso promesas al la falo daŭri. Sed pro la silento de la estraro, la gravecon de tiu falo ni ne konis. Mi vetintus je io kiel 4 800 membroj.

Ve! Eĉ mia nigrevidisma naturo estis pli optimisma ol la faktoj. Laŭ Libera Folio en artikolo kiu aperis tiumatene, je la 16^a de decembro 2016 (la nombro do povas ankoraŭ plialtiĝi iomete), estas nur 4 264 kotizintoj en UEA. 2 736 malpli ol la Strategia plana prognozo, sed ĉefe 1 244 malpli ol en 2015 (laŭ LiFo, tio estas malpligrandigo je 23%, kvazaŭ unu kvarono!). Sed eĉ se 2015 ja estis eksterordinara jaro; en 2014 estis iomete pli ol 5 000 membroj (mi ne memoras ekzakte la nombron), do estas ankoraŭ 800 perditaj membroj, kompare kun jaro kun eteta UK (659 aliĝintoj). Kaj tio ja estas timiga: eble, en 2017, la membro-nombro malsuperus 4 000. Kiel Esperanto povus esti serioze traktita kun tiaj ciferoj?

Oni vidos kion respondos la respondeculoj. Mi verkas tiun ĉi blogaĵon à chaud, tuj post kiam mi legis la artikolon de LiFo. Eble poste mi vidos la aferon alie.

LiFo provas ekspliki tiun falon per la malgranda UK (pri tio mi samopinias, sed ni vidis ke estas granda falo eĉ kompare kun 2014) kaj per la asocia revuo, kiu malbone fartas ekde kelkaj tempoj. LiFo citas retpaĝon kiu kalkulas la prokraston de Esperanto; tio esta samtempe amuza kaj malgajiga. Pri tio mi ne certas, jam la revuo ne estis tiom centra kiel kelkaj jardekoj antaŭe, kaj la informoj kiujn oni povas legi en ĝi estas ofte legeblaj semajnoj antaŭ la apero de Esperanto. Se semajnoj fariĝas monatoj, ja estas malbone novaĵo, sed ĝi ne sufiĉas por decidi ĉu renovigi la membrecon aŭ ne, laŭ mi. Ne por 1 200 personoj, ĉiuokaze.

Mi ne povas ekspliki ekzakte la kialon de tiu falo. Sed mi pensas ke ĝis kiam UEA moderniĝos, la falo daŭros, ĝis la pura malapero de la asocio. Tiu tago estus nigra tago en la historio de Esperanto, kaj eĉ eble finfine ĝia fina malvenko. Sen forta centra asocio de ĉiuj Esperantistoj, Esperanto ne povos, miaopinie, iĝi dua lingvo de la homaro. Mi ja estas desubisto, sed eĉ desubisma venko bezonas UEAⁿ por okazi.

Kaj per «moderniĝo», mi ne celas renovigi la retpaĝaron, aŭ publikigi videojn ĉe Youtube aŭ tekstojn ĉe Twitter aŭ Facebook regule. Tio ja gravas, sed havos nenian efikon se la moderniĝo ne okazas en la mensoj kaj en la praktikoj de la UEA-membraro mem, ne de ĝia komitato aŭ estraro. Ni atingu desubisman venkon ene de UEA. Jen kelkaj ŝanĝoj kiuj okazu laŭ mi en la asocio.

Ni komencos per la revuo. Ni ĵus lernis ke UEA maldungas Attila Kaszás, la redaktoron de Esperanto, kaj serĉas novan redaktoron. Bone. Sed ni ŝanĝu la rolon de Esperanto ene de la Esperanto-movado. Ne plu bezonas paperan revuon por priskribi la Italan kongreson aŭ pri la interlingvistikaj studoj, kiel en la oktobra numero. La novaĵoj, kiam aperas papera revuo, jam ne plu estas novaj en nia interreta epoko. Sufiĉas krei belan kaj ofte ĝisdatigatan blogon, kun inteligentaj resonoj en la sociaj retoj. La efiko estus pli granda. En la revuo povas aperi kelkaj malgrandaj resumoj kiuj sendas al la blogeroj.

Per kio plenigi la revuon, se oni ne povas paroli pri ĵusaj okazaĵoj? Revuo ne estu novaĵejo, ne povas esti plu novaĵejo. Ĝi estu pensigaĵo. Fermante la revuon, mi estu pli bona Esperantisto ol kiam mi malfermis ĝin. Pli klera pri nia historio kaj kulturo, pli sperta en la uzo de la lingvo, pli efika en la reklamo de nia ideo, pli ĝisdatigata pri la stato de la mondo, … Alivorte, ĉio, kion mi legas en Esperanto restu interesa kiam mi denove trovas la PDF^on en miaj komputilaj arkivoj aŭ la paperan version ordigante mian bretaron, 10 jarojn post ĝia apero. Eble por tio ni ne plu bezonas monatan organon, sed trimonatan kaj pli ampleksan. Tio ja malfacilegas, sed ĉu mi diris ke la moderniĝo estas facila afero?

La Esperanto-movado estas trapasita de diversaj mondkonceptoj. Desubistoj, desupristoj, finvenkistoj, raŭmismtoj, politikemuloj, lingvemuloj, pacmilitistoj, maldekstruloj, dekstruloj, revemuloj, pragmatuloj, … ekzistas en Esperantio kaj, ofte, en ĉiu Esperantisto. Kial nenio el tiuj vid- kaj agadkonceptoj troviĝas en la elektoj de UEA? La Esperantistoj, kun iliaj fortoj kaj voloj, kiam ili membriĝas en UEA ja ĝojas ricevi avantaĝojn kiel rabatoj por kongresoj aŭ libroj. Sed se ili membriĝas kaj pagas kotizon, estas ĉar ili volas agadi por kaj per Esperanto, kaj havi influon sur la decidoj. La nuntempa organizo kaj kulturo de UEA malpermesas al la «simplaj membroj» vere kundecidi. Oni voĉdonas por komitatanoj kiuj ne havas precizan programon kaj kiuj, ĉiel, estas malpli gravaj ol la komitatanoj kiuj reprezentas la asociojn.

La revuo povus esti ejo por la necesaj debatoj. Ni ĵus okazigis Ĝeneralan Voĉdonon (kiu, ni lernis tion tiumatene ankaŭ, sukcesis, eble dank' al la asocioj kiuj kontraŭstaris la relativan malpartoprenemon de la individuaj membroj), kaj kvazaŭ ne estis debato en Esperanto. Ni ne havas kulturon de la debatoj, de la travidebleco kiu permesas ilin (mi memorigas ke UEA ne komunikis pri la membro-falo).

La silento de la estraro estas rivela. Anstataŭ komuniki pri la malemo de la membroj renovigi la karton, petante al ĉiuj membriĝi kaj eksplikante kial Utila Estas Aliĝo, ili kaŝis la informon, eble preĝante Sanktan Zamenhofon allogi la Esperantistojn, antaŭ ol la publikigo de la informo fariĝus necesa aŭ kontraŭvola (kiel, finfine, okazis). Travidebleco ne estas minaco, ĝi estas nia ŝanco.

Oni ja povus diskuti pri la reformoj en la arkitekturo de UEA. Sed ne estas la institucioj kiuj gravas. Estas la maniero en kiu ni organizas niajn opoziciojn pace kaj kune. Nun, UEA funkcias kiel se ne estus tiaj opozicioj. Ne estas debatoj pri la futuro de Esperanto. Ne estas debatoj pri la futuro de la asocio. Ne estas en la komitato klara plimulto kaj malplimulto. La revuo preferas raporti pri 10 uloj kiuj kunmanĝis en Novkaledonio, kaj la nura ejo por debati rekte estas malnova kaj malbonetosa dissendolisto ĉe Yahoo. UEA ne havas futuron ekster demokratiiĝo kaj travidebleco.

El reta dialogo:

— Vidu, ekzemple vi infuzis teon kaj foriris porlonge. Dum vi estis aliloke, ĝi malvarmiĝis kaj ne plu estas bongusta, eĉ se vi provus varmigi ĝin. Same estas pri amrilatoj — denove ne estos same bonguste…

— Fek! La teo!..

[Kiam mi rerakontis tiun anekdoton al la edzino, ŝi diris: „Cetere, ĉu vi povus fari teon?..“
Tio aldonis eĉ plian tavolon al la historio.]

Mi scias ke tio estas iom «unua monda problemo», kiel oni diras. Mi scias ke multaj el vi, karaj geesperantistoj, vivas en unupartiaj landoj, en landoj kie elektoj estas falsataj rekte aŭ malrekte. Mi do iom hontas plendi pri tio, sed la faktoj estas obstinaj: kiam mi observas la politikan staton de Okcidento, mi vidas malaperi la verajn elekteblecojn. Oni ja daŭre voĉdonas, kaj voĉdonas libere: sed oni nur povas elekti inter pesto kaj ĥolero…

Mi ĉiam interesiĝis pri politiko, kaj mi daŭre interesiĝas pri ĝi. Sed por esti honesta, mi ne scias ĉu mi voĉdonos en la venonta Franca prezidenta elekto. Eble nur por kontraŭi ekstremdekstron.

La 9a de aŭgusto estis la 71a datreveno de la atombombado al la urbo Nagasako. Ankaŭ ĉi-jare mi esperantigis la pacdeklaron de la urbestro, kiu elkore alvokas politikajn gvidantojn kaj pacamajn civitanojn al kunlaboro por la mondo sen nukleaj armiloj.

Estos mia ĝojo, se vi aprezos ĝin kaj kundividos kun viaj amikoj.

Pacdeklaro de Nagasako 2016

La nuklea armilo estas kruela armilo, kiu detruas la homojn.

La 9an de aŭgusto 1945, antaŭtagmeze je la 11a horo kaj 2 minutoj, unu atombombo ĵetita de usona militaviadilo eksplodegis super la urbo Nagasako. En tiu momento la urbon atakis intensaj varmradioj kaj eksploda blovego. Poste lasita estis abundego da nigre bruligitaj kadavroj, homoj plenkovritaj de brulvundo, homoj kun la eliĝinta intesto kaj homoj dolorĝemantaj trapikite de sennombraj vitropecoj. Nagasako fariĝis infero

Radioj eligitaj el la atombombo penetris en la korpojn de homoj kaj kaŭzis malsanojn kaj perturbojn, kiuj ankoraŭ nun suferigas homojn apenaŭ supervivintajn.

La nuklea armilo estas kruela armilo, kiu daŭre detruas la homojn.

En ĉi tiu majo, unua kiel oficanta prezidanto, la Prezidanto Obama vizitis Hiroŝimon, atombombitan urbon. Li montris per sia ago al la mondo gravecon senti per siaj propraj okuloj, oreloj kaj koro.

Gvidantoj de la nuklearmilaj ŝtatoj kaj ĉiuj aliaj ŝtatoj, kaj ĉiuj homoj de la tuta mondo, bonvolu viziti la urbojn Nagasako kaj Hiroŝimo. Konatiĝu kun tio, kio okazis al la homoj sub la atomnubo. Ekscii la faktojn estas ja la komenco por pensi pri la estonteco sen nukleaj armiloj.
En la kuranta jaro, en la Oficejo de Unuiĝintaj Nacioj ĉe Ĝenevo, okazas kunsido por pridiskuti leĝan kadron, kiu antaŭenigos traktadon pri nuklea malarmado. Estas granda antaŭenpaŝo, ke oni ekhavis forumon por leĝa diskutado. Sed la nuklearmilaj ŝtatoj ne ĉeestas en la kunsido, kiu baldaŭ pretigos finan rezulton. Kaj en la kunsido daŭras konflikto inter la ŝtatoj, kiuj dependas de malinstiga efiko de nukleaj armiloj, kaj la ŝtatoj, kiuj insistas pri komenco de traktado por malpermeso de nukleaj armiloj. Se la kunsido pluiros tiamaniere, ĝi estos fermita sen montri vojon al elradikigo de nukleaj armiloj.

Gvidantoj de la nuklearmilaj ŝtatoj, ankoraŭ ne estas tro malfrue por vi, bonvolu ĉeesti en la kunsido kaj partopreni en la diskutado.

Mi alvokas la Unuiĝintajn Naciojn, ĉiujn ŝtatajn registarojn kaj parlamentojn, kaj la civilan socion inkluzive de NROj. Neniam forigu la forumon de leĝa diskuto cele al la elradikigo de nukleaj armiloj. Ĉi-aŭtune en la Ĝenerala Asembleo de UN bonvolu krei forumon por diskuti kaj trakti leĝan kadron por efektivigi la mondon sen nukleaj armiloj. Kaj, kiel membroj de la homa socio, bonvolu daŭrigi penadon eltrovi solvon.

La nuklearmilaj ŝtatoj nun progresigas planon plialtpotencigi siajn nukleajn armilojn. Se la afero pluiros, efektiviĝo de la mondo sen nukleaj armiloj pli malproksimiĝos.

Ĝuste nun kunigu ĉiujn posedatajn “saĝojn” por ne detrui la estontecon de la homaro.

La japana registaro, alvokante elradikigon de nukleaj armiloj, tamen prenas la starpunkton dependan de nuklea malinstigo. Kiel rimedon por supervenki ĉi tiun kontraŭdiron, bonvolu esplori, kune kun leĝigo de la Tri Ne-nukleaj Principoj, kreon de “Zono sen Nukleaj Armiloj en Nordorienta Azio”. Kiel la sola atombombita lando, kiu konas la malhumanecon de la nukleaj armiloj, bonvolu preni la gvidan rolon por efektivigi sennuklearmilan zonon kiel ekzemplon de la saĝo de la homaro.
La historio de nukleaj armiloj estas historio de malfido.

En la malfido inter ŝtatoj evoluadis nukleaj armiloj pli potencaj kaj pli longdistancaj. En la mondo ankoraŭ restas pli ol 15 mil nukleaj armiloj, kiuj estas en danĝero de eventuala uzo en milito, akcidento, terorismo kaj aliaj.

Por rompi tiun fluon kaj ŝanĝi cirklon de malfido al cirklo de fido, unu el la farendaĵoj estas persiste kreadi fidon.

Japanio penadis disvastigi fidon, surbaze de la pacismo de la Japana Konstitucio, per humana helpo kaj aliaj kontribuoj al la mondo. Por ne militi denove, ĝi devas iri plu sur la vojo de la paca regno.

Ĉiu el ni, membroj de la civila socio, havas ion farindan. Interrilatado kun homoj trans landlimoj ja ebligas reciprokan komprenon pri malsameco de lingvoj, kulturoj kaj pensmanieroj, kaj kreas fidon proksime ĉirkaŭ ni. La civitanoj de Hiroŝimo, kiuj varme akceptis la Prezidanton Obama, montris tion. Agoj en la civila socio, eĉ se malgrandaj laŭŝajne, formas solidan kaj valoran fundamenton por konstrui fidan interrilaton inter ŝtatoj.
Sepdek unu jaroj pasis post la atombombado kaj la meza aĝo de la atombombitoj superis 80 jarojn. Iom post iom proksimiĝas la tago, kiam la mondo vidos la “epokon sen atombombitoj”. La demando nun estas, kiamaniere heredigi al la postaj generacioj la spertojn de la milito kaj la atombombajn spertojn kaŭzitajn de la milito.

Homoj el la juna generacio, viaj ordinaraj ĉiutagaĵoj, ekzemple, karesa mano de via patrino, milda rigardo de via patro, interparolo kun viaj amikoj, rideto de via karulo, estos ĉiuj forrabitaj de milito.

Bonvolu nepre unu fojon aŭskulti spertojn pri la milito, spertojn de la atombombitoj. Estas aflikta ago rakonti doloran sperton. Bonvolu kompreni, ke ili rakontas malgraŭ la doloroj, ĉar ili volas gardi estontajn homojn.

En Nagasako komenciĝis la agado de la generacioj de filoj kaj nepoj de la atombombitoj anstataŭe transrakonti spertojn de la atombombado. Progresas ankaŭ la agado heredigi al la postaj generacioj la ne forbruligitan konstruaĵon de la bazlernejo Ŝirojama kiel nacian historian restaĵon

Homoj el la juna generacio, ĉu vi volas ekpaŝi fronte al la pasinteco por la estonteco?
Kvin jaroj pasis post la akcidento de la atomcentralo en Fukuŝimo. Nagasako, kiel la urbo suferigita de radioaktiveco, daŭre subtenas Fukuŝimon.

Ni forte petas de la japana registaro pluan plibonigon de zorgado al la atombombitoj ankoraŭ nun suferantaj pro la sekvaĵoj de la atombombo, kaj tujan savadon de la atombombaj spertintoj per plivastigo de la difino de la atombombita areo kaj per aliaj rimedoj.

Esprimante nian elkoran kondolencon pri la mortintoj pro la atombomboj, ni, la civitanoj de Nagasako, deklaras, ke ni strebos al elradikigo de la nukleaj armiloj kaj al realigo de la eterna paco.
TAUE Tomihisa
Urbestro de Nagasako
la 9a de aŭgusto 2016

 

Eminenta hungara literaturologo Prof-o Mihály Szegedy-Maszák (23 junio 1943 - 24 julio 2016) ĵus mortis. En septembro 2012 mi korespondis kun li pri Imre Madách (pri kiu li multe verkis), György Lukács, kaj Sándor Szathmári. Interalie, li respondis, pri manko de traduko el la hungara de la eseo Madách tragédiája de 1955 de Lukács, ke li provus aranĝi tradukon. Evidente tio ne plenumiĝis. Lastatempe mi skribis al li enketon pri Frigyes Karinthy rilate al Lukács. Li ne respondis; nun mi scias la kialon.

Mi resumis lian vidpunkton pri Madách en mia eseo "La tragedio de l' homo en tri medioj" en Beletra Almanako n-ro 23, junio 2015, p. 95-102. Jen mia koncerna afiŝo:

La tragedio de l' homo & mi

Sube, mi iom pli detaligas lian fakan laboron en la angla.

---

I have learned that the eminent Hungarian literary scholar Mihály Szegedy-Maszák  (23 June 1943 - 24 July 2016) has just died. (Note his academic appointment at the Dept. of Central Eurasian Studies, Indiana University.) I have found one obituary in English:

Top Hungarian Literary Scholar Mihály Szegedy-Maszák Dies
Hungary Today, 2016-07-26

Here are two notices in Hungarian:

Meghalt Szegedy-Maszák Mihály (2016.07.25)

Elhunyt Szegedy-Maszák Mihály irodalomtörténész (2016.07.25)


Szegedy-Maszák supplied an essay on Madách's classic supplementing the recommended translation:

Madách, Imre. The Tragedy of Man; translated from the Hungarian by Thomas R. Mark; illustrations by György Buday; with an afterword by Mihály Szegedy-Maszák. 2nd ed. Budapest: Black Eagle Press / Fekete Sas Kiadó, 1999. [1st ed.: 1989.] “The Tragedy of Man: A Reading” by Mihály Szegedy-Maszák, pp. 197-210.

See also his essay ...

“Life-Conception and Structure in ‘The Tragedy of Man’,” Acta Litteraria Academiae Scientiarum Hungaricae, vol. 15, 1973, pp. 327-335.

... and his contribution on Madách's Tragedy in ...

Nagy, Moses M., ed. A Journey into History: Essays on Hungarian Literature. New York: Peter Lang, 1990. (American University Studies. Series XIX, General Literature, 0743-6645; Vol. 25)

See also his essay:

“Romantic Drama in Hungary,” in Romantic Drama, edited by Gerald Gillespie (Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 1994), pp. 297-315.

He also wrote about the effect of Stalinist repression on Hungarian writers:

Szegedy-Maszák, Mihály. “Hungarian Writers in the 1956 Revolution,” Hungarian Studies, Vol. 20, no. 1, 2006, pp. 75-82. [1.83 MB - PDF]

Here is my abstract of another article:

Szegedy-Maszák, Mihály. "The Introduction of Communist Censorship in Hungary: 1945–49," in History of the Literary Cultures of East-Central Europe: Junctures and Disjunctures in the 19th and 20th Centuries. Volume III: The making and remaking of literary institutions (Amsterdam; Philadelphia: J. Benjamins, 2007), pp. 114-125.

There are three essays about Hungary in the third volume.  There is one about Hungarian literary historiography, one about the historical role of Nyugat, and this:

"The Introduction of Communist Censorship in Hungary: 1945–49" by Mihály Szegedy-Maszák (pp. 114-125).

The author is a well-known scholar of Hungarian literature. Here we find a harsh condemnation of Lukács, covering the period from his return to Hungary in 1949 to his condemnation by the very Stalinists on whose behalf he acted.  He is reported to have been out of touch with the state of Hungary during and immediately after the war. Lukács was deep into Communist machinations during the period of the coalitions government. One such maneuver was an alliance with the peasant-backed Populist Party, which also served to inject anti-Semitism into the post-Nazi political arena. We also find Lukács setting cultural policy, instituting a Communist literary hegemony involving the defamation of various Hungarian authors past and present as reactionary. Here we also find Lukács' hostility to pessimism, an occasion for his condemnation of the putative rottenness of the past. Numerous writers were silenced.One sees no indication here of any concession to a dark view of the world as a result of the Holocaust, something else which seems not to have affected Lukács very much.  Lukács is known for his lifelong aversion to Hungarian backwardness. The author also claims that Lukács exaggerated this, distorting Hungarian history. The author singles out the uncompromising Sándor Márai as the tragic hero and victim of persecution.

La novelo "Fenikso" de Marjorie Boulton aperis en Belarto, n-ro 1, aprilo 1958, la novelaro Okuloj, kaj la progresiga lernolibro Paŝoj al plena posedo de William Auld.

Mi ĵus trovis retejon kie situas “Fenikso“ kaj Paŝoj. (Alklaku la retligojn supre.) Kun la novelo aperas vortaro kaj ekzercoj, el kiuj kelkaj koncernas la enhavon de la rakonto.

Sándor Szathmári verkis recenzon de Okuloj: “Nigraj Okuloj”. Pri la koncerna rakonto:

Nemalpli amare instruplena estas Fenikso. Sur malproksima planedo vivas la rjuiaoj, en konkordo, bonstato, feliĉo. Iam ili eltrovas la malamon kaj pro tio ili eksplodigas sian planedon. Kelkaj disflugantaj aerolitoj, partetoj de la planedo, flugas al la Tero kaj ĉi tien ili kunportas la ĝermojn de la vivo. Tiel komenciĝis la vivo sur la Tero . . .

Terura aŭguraĵo pri nia estonto. Akceptu mian kolegan, koregan kaj kuncivitanan manpremon en Pesimlando! En la lando de la bonintenca animkonstruemo!

Atentu ankaŭ mian afiŝon Sándor Szathmári pri Marjorie Boulton.

En mia afiŝo Marjorie Boulton: "Okuloj" revizitata (1) mi diras:

Mi ĉi-momente konsentas kun Szathmári, ke "Vespera vizitanto" estas la kerno de la libro. Ĉu la nedifinita neologismo kazomedieca[n] (p. 88) devenas de la koncepto kazoo el Kazohinio? (Alia mistera neologismo estas ŝaŝakeca"[n].) Alia kerna, similtema novelo estas "Fenikso," en kiu ankaŭ rolas alimonda 'vizitanto' kaj temas pri detruita alia (kompare al la alinovela detruota nia) mondo (kie vivis la rjuiaoj). La tria esenca filozofia novelo kompreneble estas la reverko de la Eden-mito, Tiel, kiel ĝi ne okazis.

Memoru ankaŭ, ke Paŝoj al plena posedo estas bonega lernolibro kaj legolibro por progresantaj studentoj.

Yesterday I received the latest issue of the journal Utopian Studies, which is a “special issue on the commemoration of the five hundredth anniversary of Thomas More's Utopia." And what did I find but this article?

Czigányik, Zsolt. “The Hungarian Translations of Thomas More's Utopia," Utopian Studies, vol. 27, no. 2, 2016, pp. 323-332.

The article mentions Madách, Jókai, Karinthy, and Szathmári. Also mentioned are Comenius (Jan Amos Komensky), Bessenyei, Babits, and Déry. Does it get any better than this?

Note also in the bibliography:

Hartvig, Gabriella. "Hungarian Gullivariads," in The Critical and Creative Reception of Eighteenth-Century British and Anglo-Irish Authors in Hungary (Pécs: University of Pécs, 2013), pp. 31-45.

This book is not in the collection of the Library of Congress.  I have, however, consulted this article:

Hartvig, Gabriella. “The Dean in Hungary,” in The Reception of Jonathan Swift in Europe, edited by Hermann J. Real (London; New York: Continuum, 2005), pp. 224-237.

Karinthy and Szathmári are discussed here.

I have no way of knowing whether the former article merely replicates the latter.

The following article is available online:

Czigányik, Zsolt. “From the Bright Future of the Nation to the Dark Future of Mankind: Jókai and Karinthy in Hungarian Utopian Tradition,” Hungarian Cultural Studies, vol. 8, 2015, pp. 12-23.

Discusses György Bessenyei, Karinthy, and briefly, Szathmári. The bulk of the essay is devoted to Jókai’s A jövõ század regénye (The Novel of the Century to Come).

I am encouraged now to pursue my objective on writing an article on Karinthy for Utopian Studies.

Mi enretigis tradukon el Belarto #1:

“Pri kvin panoj,” el la ĉeĥa trad. Jaroslav Huda, Belarto [Suplemento al la Revuo Esperanto], n-ro 1, aprilo 1958, p. 43-45. Kun ilustraĵo de Jan Schaap (p. 44).

Jam troveblas interrete alia traduko:

“Pri kvin panoj” de Karel Čapek, trad. Josef Vondroušek

Vondroušek multe tradukis el Čapek.

Ĉi tiu rakonto instigas komparon al la romano Fabrikejo de Absoluto (1922), kiun mi tralegis lastatempe en angla traduko. Priskribo troveblas en mia afiŝo Karel Čapek & Esperanto (7). La originala angla traduko The Absolute at Large (1927) troveblas Interrete. Ekzistas pli nova traduko de David Wyllie: The Absolute at Large (2012). Jen mia ĉerpaĵaro el la romano:

Karel Čapek: The Absolute at Large: key philosophical excerpts

Por aliaj anglaj kaj Esperantaj tekstoj, jen:

Karel Čapek: Selected Bibliography & Web Links

Nu, kia la simileco inter la koncernaj rakonto kaj romano?

En ambaŭ la efektivigo de senbrida abundo minacas la tutan ekonomian kaj produktan sistemon kaj instigas kaoson al la kutima kondutmaniero de la homaro. Fine de la 14-a ĉapitro de la romano legeblas: “sed homoj bezonas ĉion, ĉion krom senliman abundon.” Kaj finfine la miraklo de panproduktado minacas la komercadon de la bakistoj, do oni celas la krucumadon de Jesuo. Do en ambaŭ utopiaj skemoj, la homo ne povas elteni utopion.

Notu ankaŭ kiel Frigyes Karinthy uzas la krucumon de Jesuo en sia rakonto Barabbas.

Fonto: https://nuntempe.wordpress.com/2016/07/22/sendependismo-kreskas/

Unuafoje la procentaĵo da homoj en Katalunio kiuj volas la sendependecon superas tiujn kiuj rifuzas ĝin.

La unuan fojon kiam oni demandis al la loĝantaro pere de enketo ĉu oni volas la sendependecon de Katalunion aŭ ne, estis en februaro 2015. Tiam 48% kontraŭis kaj 44% favoris. Unu jaron antaŭe la venko de la kontraŭuloj estis ankoraŭ pli klara (50% kontraŭe, 42.9% favore). De tiam la opinioj alproksimiĝis ĝis nun, kiamla sendependistoj klare venkas.
Laŭ partioj, 90% de la balotintoj por Junts pel Sí volas la sendependecon, same kiel 89.3% el tiuj de la partio CUP. De la partio Catalunuya Sí Que Es Pot, 30.5 volas la sendependecon, sum 50% rifuzas. La ĉefa respondeculo de la esploro, Jordi Argelaguet, diras ke la sendependismo ĉe la balotintoj de ĉi tiu partio kreskis 10% je la lasta esploro: en marto 2015 favoris 20.3%, kion li atribuas al manko de samideologia plimulto en la cetera Hispanio por realigi la politikon kiun deziras ilia partio. La plej multaj balotantoj de la partioj C’s, PSC kaj PP kontraŭas la sendependismon.

Kiam oni demandas pri pluraj politikaj situacioj, 41.6% el katalunoj konsideras ke Katalunio devas estis sendependa regno, 20.9% volas ke Katalunio estu ŝtata en federacia Hispanio, 26.5% volas ke Katalunio restu kiel unu el la 17 aŭtonomiaj regionoj (nuna statuso) kaj 4% volas ke Katalunio estu nur regiono de Hispanio. La balotintoj de CSQEP plej multe estas por la federacio (42.6%), malsame de tiuj de PSC kiuj preferas la statuson de aŭtonomia regiono (44.4%) ol federacia Hispanio (40.5%)

En afiŝo Karel Čapek & Esperanto (5) mi listigis la verkojn de Čapek kiuj situas ĉe la retejo de Don Harlow mem, ĉar la ceteraj retligoj ne plu estas validaj.

Jen troveblas tradukoj fare de J. Vondroušek kaj aliaj en DOC-formato:

Karel ČAPEK: Česká literatura v esperantu

Jen plua verko:

Laŭdo de ĵurnaloj [trad. Miroslav MALOVEC]

Jen tradukoj fare de J. Vondroušek kaj aliaj en HTML-formato el malaperinta retejo (archive.org):

• La blanka malsano [Th. KILIAN]
• La dua rabista fabelo [Josef VONDROUŜEK]
• Fabelo birda [Josef VONDROUŜEK]
• Fabelo birda [Josef VONDROUŜEK]
• Fabelo hunda [Josef VONDROUŜEK]
• Fabelo niksa [Josef VONDROUŜEK]
• Fabelo poŝtista [Josef VONDROUŜEK]
• Granda doktora fabelo [Josef VONDROUŜEK]
• Granda katfabelo [Josef VONDROUŜEK]
• Granda polica fabelo [Josef VONDROUŜEK]
• La lasta juĝo [Josef VONDROUŠEK]
• Libro de apokrifoj [Josef VONDROUŜEK]
• Milito kontraŭ salamandroj [Josef VONDROUŜEK]
• R. U. R. [Moraviaj Esperanto-Pioniroj]
• La unua rabista fabelo: Pri la dika praavo kaj rabistoj [Josef VONDROUŜEK]
• Vagabonda fabelo [Josef VONDROUŜEK]

La jenaj PDF-dosieroj troveblas plurloke, sed jen ĉe i-espero.info:

• eo - capek, karel - la blanka malsano.pdf 367K
• eo - capek, karel - libro de apokrifoj.pdf 479K
• eo - capek, karel - milito kontraux salamandroj.pdf 825K
• eo - capek, karel - nau fabeloj.pdf 580K
• eo - capek, karel - r.u.r..pdf 377K

La retejo literaturo.dk malaperis, kaj la plejparto el la retpaĝoj ne troveblas ĉe archive.org, sed jen la iama enhavo. La jenaj malaperintaj tradukoj el Karel Čapek estas:

• Ĉemizo (Otto Ginz)
• Morto de Arĥimedo (Jaroslav Huda)
• Pri kvin panoj (Jaroslav Huda)
• La Sankta Nokto (Vespo)
• Tondo (Jautrais Ods)