e-planedo

vidpunktoj el la esperantistaro

la 22-an de Oktobro 2017

Karles: La Paliso en korsa lingvo

22 Oktobro 2017, 15:52

L'estaca (La Paliso) estas la kanto kiu fariĝis la ĉefa himno de katalunoj kaj hispanoj kontraŭ la diktatoro Franco. Ĝi iĝis ankaŭ la himno de la pola sindikato Solidarnosc.




Legu la esperantan version de Marcella ĉe: Sat-Kulturo kaj auskultu specimenon ĉe Vinilkosmo

Karles: Hodiaŭaj frontpaĝoj de mondĵurnaloj mencias la ago-reagon en Katalunio

22 Oktobro 2017, 15:52

Trafoliumu la diversajn ĵurnalojn klakante sur la bildo.

la 21-an de Oktobro 2017

Karles: La sendependeco de la hispana justico

21 Oktobro 2017, 23:17

Laŭ informo de la Monda Ekonomika Forumo, Hispanio situas en la loko 58 (el 137 analizitaj) de  listo kiu valorigas la sendependecon de la juĝistaro.


La informo, publikigita la pasintan 26an de septembro, montras indekson laŭ la sendependeco de la juĝosistemo de lando rilate al la influo far la registaroj, homoj aŭ firmaoj. Tiel, por trovi Hispanion, oni devas malsupreniri ĝis la loko 58, kun la indeksvaloro 4,2.
La plej altajn indeksvalorojn atingas Finlando (6;8), NovZelando (6,7), Norvegio (6,6) kaj Svislando (6,5).

Fonto: El Segre




Karles: Deklaro de Craig Murray, brita ambasadoro

21 Oktobro 2017, 10:35

"Eksigi parlamenton por trudi elektojn ĉar oni ne ŝatas kiel homoj balotis estas faŝismo"

Noto: La hispana registaro anoncis ke ĝi hodiaŭ komencos uzi la artikolon 155 de la hispana konstitucio por trudpreni la povojn de la kataluna parlamento.

la 20-an de Oktobro 2017

Karles: Manifestacio por la libero de la politikaj malliberuloj

20 Oktobro 2017, 22:17

Plu Informiĝu pri ili ĉe la suba blogero

la 19-an de Oktobro 2017

Karles

19 Oktobro 2017, 12:20


La 16an de oktobro 2017, la Hispana Nacia Tribunalo per la juĝisto Carmen Lamela, dekretis senkondiĉan kaj senkaŭcian prizonon por Jordi Cuixart kaj Jordi Sànchez, prezidantoj de la Kataluna Nacia Asembleo kaj Omnium Cultural respektive. Oni akuzas ilin pri ribelo pro la manifestacioj kiujn ili instigis el siaj respektivaj asocioj. Laŭ la Real Academia de la Lengua Española, ribelo signifas kolektivan kaj perfortan insurekcion kontraŭ la aŭtoritato, la publika ordo aŭ la militara disciplino, ne havante tamen la celon renversigi la ŝtatpovojn, kio estus pli grave.
Ĉiuj manifestacioj okazintaj en la lastaj 7 jaroj estis karakterizataj pro ilia absolute pacisma spirito. La hispanŝtata subpremado jam delonge transpasis limojn. Ne permesi balotadon kaj teni politikajn malliberulojn ne estas demokratio! 

Vi povas aliĝi al aliaj voĉoj kiuj petas la liberon de J. Cuixart kaj J. Sànchez subskribante ĉe jena paĝo

El día 16 de octubre de 2017 la Audiencia Nacional mediante la jueza Carmen Lamela decretó prisión incondicional sin fianza para Jordi Cuixart y Jordi Sànchez, presidentes de la Asamblea Nacional Catalana y Omnium Cultural, respectivamente. Se les acusa de sedición por las manifestaciones que han promovido desde sus respectivas asociaciones. Según la Real Academia de la Lengua Española sedición significa: alzamiento colectivo y violento contra la autoridad, el orden público o la disciplina militar, sin llegar a la gravedad de la rebelión. Todas las manifestaciones producidas a lo largo de estos 7 años se han caracterizado por su carácter absolutamente pacífico. La represión del estado español ya hace tiempo que ha ido demasiado lejos. NO DEJAR VOTAR Y TENER PRESOS POLÍTICOS NO ES DEMOCRACIA!

Karles: Pri la agado de la hispana polico ĉe ni

19 Oktobro 2017, 11:25

Klaku surbilde  por plu legi

Karles: Infanoj recitas poemon dum la Kataluna Kongreso de Esperanto en Àger

19 Oktobro 2017, 11:14

la 18-an de Oktobro 2017

Ĝirafo: Witold Gombrowicz on Jorge Luis Borges

18 Oktobro 2017, 16:49

Jorge Luis Borges
This might be slightly out of the range of this blog, except that I have blogged in English as well as in Esperanto about both of these writers. But there's another connection, which relates also to interlinguistics, i.e. the history of artificial languages and particularly the ars combinatoria, which I've written about in connection with Borges. Gombrowicz, living in exile in Argentina, encountered Borges and had a low opinion of him, documented in his Diary:

Witold Gombrowicz on Jorge Luis Borges

The following sentence, from an entry in volume 3, 1962, is the reason for me mentioning this here:
What could arouse greater enthusiasm in pure-blooded writers than this kind of bloodless, literary, verbal, unseeing writer who sees nothing except his own mental combinations? [Boldface mine—RD]
Witold Gombrowicz
There is no indication that Gombrowicz has in mind a connection between Borges's combinatorial proclivities mentioned here and the combinatorial logic behind the ars combinatoria or the characteristica universalis, but I made the connection, and that's good enough for me.

la 15-an de Oktobro 2017

Karles: Lluís Companys

15 Oktobro 2017, 16:54

La 15-an de Oktobro de 1940 estis mortpafita LluísCompanys, prezidanto de la respublikana Generalitato de Katalunio



la 12-an de Oktobro 2017

Ĝirafo: Paul Olchvary interview

12 Oktobro 2017, 16:42

An interview with Paul Olchvary, publisher of New Europe Books, has just appeared:

"Mom says you were dumb to publish books, because you don’t make any money" - hlo.hu
Hungarian Literature Online, 10. 09. 2017

Although it is not mentioned in this interview, Paul published the English translation of Sándor Szathmári's landmark utopian/ dystopian novel Voyage to Kazohinia, written in Hungarian and Esperanto. He contacted me first of all to blurb his edition of the novel (the first published in the USA) and then to participate in a symposium on Szathmári at the Hungarian Consulate in New York City.

Paul summarizes his background and the path that led him to writing, translation, and publishing. He discusses the situation of translation and small presses as well as the process of translation. Also mentioned are some Hungarian authors he has worked on and with.

Congratulations to Paul on receiving this well-deserved public exposure!

la 11-an de Oktobro 2017

Karles: Frontpaĝe en ĵurnalo Ara

11 Oktobro 2017, 10:18




- La prezidento Puigdemont lasas en tempopaŭzon la deklaron de sendependeco por malfermi lastan pordon al dialogo
- Rajoy penas por trovi interkonsenton kaj apliki plej fortan reagon
- La fuĝo de firmaoj damaĝas nek  la monkapton nek la financadon
- Junts pel Sí kaj CUP subskribas la proponon pri la kataluna sendependeco
- De eŭforio al sencerteco, la sento de la spektantoj ĉirkaŭ la parlamento
- "Realpolitik" estas la vorto kiun Eŭropo atendis de Puigdemont
- Ekstremdekstruloj, pro la senpuneco, kuraĝas agresi eĉ antaŭ ĵurnalistoj sen timo al aresto
- UE valorigas la geston kaj konfidas je la spaco por interparolado
- La monda gazetaro interpretas la Deklaron kiel deklaron de intencoj. Katalunio en la frontpaĝo de multaj ĵurnaloj mondskale
- PSOE asertas ke ĝi pekis pri "bonkoreco" kaj konsideras ke Puigdemont ne malfermis pordon al dialogo
- CUP konsideras damaĝitan la konfidon en la katalunan registaron kaj konsideras la eblecon forlasi la parlamentan agadon
- Arrimadas (C's) interpretas efektiva la deklaron, Albiol (PP) tion dubas, Iceta (PSC) kaj Rabell (CSQP) neas la efektivecon.
- Pablo Iglesias (Podemos) dankas la saĝon de Puigdemont kaj lia decido ne deklari la sendependecon

Lastminute (reagoj):
10:01 h - CUP defendas ke la sendependeco aplikiĝu "tuj" se la ŝtato uzos la artilkolon 155
10:00 h - Calvo (PSOE) "Ne povas esti internacia perado"
09:46 h - Rivera (C's) "Katalunio ne povas resti en paŭzo. Mi petis al Rajoy kunagadi"
09:39 h - Tardà (ERC) "La postulo de CUP por limigi la dialogon al unu monato estas ĝusta"
09:39 h - Rivera (C's) "Ili deklaras la sendependecon kaj poste la paŭzon por ĉantaĝi"
09:34 h - La Ibex-35 spiras kaj malfermiĝas kun verdaj numeroj en la tago post la diskurso de Puigdemont


la 10-an de Oktobro 2017

Karles: Hodiaŭ Katalunio deklaros la sendependecon

10 Oktobro 2017, 15:44

Hodiaŭ la Kataluna Parlamento deklaros la sendependecon. La demokratia popolvolo anstataŭos mezepokajn geedziĝojn kaj malnovajn militojn.
Je la sesa posttagmeze okazos diskurso de la kataluna prezidento, Carles Puigdemont, pri la rezulto de la referendumo kaj ĝia sekvo. Ĉeestos la eventon pli ol mil ĵurnalistoj el diversaj mondopartoj.

la 8-an de Oktobro 2017

Karles: La kataluna parlamento antaŭ la referendumo

08 Oktobro 2017, 22:20

Grafikaĵo montranta la rezulton de la lasta parlamenta elektado (27an de septembro 2015) en Katalunio.

Partioj por la sendependeco:  Junts pel Sí kaj Cup => 72 sidlokoj
Partioj kontraŭ sendependeco: C's, PSC kaj PP => 52 sidlokoj
Partio kiu sindetenis: CSQP => 11 sidlokoj


la 6-an de Oktobro 2017

Karles: La kataluna ekonomio

06 Oktobro 2017, 17:09


Karles: La referenduma epopeo

06 Oktobro 2017, 16:13


la 5-an de Oktobro 2017

Eriketo: Kiu surskribis mian muron? / Who's been writing on my wall?

05 Oktobro 2017, 19:22

Scroll down for English

Finfine mi komencis forskrapi la malnovan murpaperon en mia litĉambro.  Regulaj legantoj de mia blogo scios ke mi loĝas en malnova domo (konstruita en 1896) kaj ke iom post iom mi riparadas kaj renovigadas ĝin.

Fakte, la unua familio kiu loĝis en ĉi tiu domo post ĝies konstruado estis la familio de mia pra-onklino. En 1913 miaj nove geedziĝintaj geavoj prenis la lukontrakton de la domo kaj ekloĝis tie. Post la forpaso de miaj geavoj, mia patro aĉetis la domon kaj post lia forpaso, mi aĉetis ĝin.

Ofte kiam mi riparadas la domon mi plendas pri miaj prauloj kiuj dum multaj jaroj ne renovigis ĝin.  Tamen ĉi-foje, ilia malagemo rivelis interesegaĵon.  En la litĉambro, dum jardekoj diversaj familianoj simple gluis novan murpaperon sur la malnovan.  Kiam mi finfine forprenis la suban tavolon hieraŭ mi trovis la jenan epigrafon, krajone skribita rekte sur la suban gipson.


Tre malfacile legeblas la skribaĵo.  Plej interesa por mi estas la suba linio kie oni povas legi la jaron 1937.  Mi supozas ke en tiu jaro oni refaris la murpaperon (tiufoje ja forpreninte la malnovan paperon) kaj do surskribis la gipson antaŭ ol reglui paperon.  Eble en tiu jaro oni ankaŭ aldonis elektran provizon al la supra etaĝo de la domo - la lumŝaltiloj ja datiĝas de la 1930-aj jaroj.

Ankaŭ deĉifrebla estas la vorto 'Treherbert' kiu estas urbo en la sudkimraj valoj (proks. 25 mejlojn aŭ 40 kilometrojn for de mia domo). Pri la aliaj vortoj mi ne certas.  Do, mi supozas ke en la jaro 1937, iu kun ligo kun la urbo Treherbert krajone skribis sur la muro de mia nuna ĉambro.*

Mistere, sed interese ĉu ne?

* pli poste... Mi konstatis ke la lastaj 3 linioj estas: Treherbert St, Cathays, 1937 (Treherbert Street - strato en la kvartalo de Kardifo kiu nomiĝas Cathays).  Do, ne la urbo 'Treherbert', sed la strato 'Treherbert'.


Finally got round to scraping some of the decades of wallpaper layers off my bedroom wall.  As I've been doing stuff like this around the house, I've often been grumbling about former generations of my family who've simply papered new wallpaper over the old, resulting in many, many layers of scraping.

On this occasion, however, it was the total opposite, as finally getting down to the last layer revealed the inscription in the photo above!

The house was built in 1896, but the pencil message above clearly dates from 1937. I'm assuming that at that point the room was redecorated - possibly when electricity was installed upstairs as many of the light switches date from the 1930s.

The only other word that I can decipher with confidence is 'Treherbert' in the last-but-one line. Did one of the decorators have links there?  The penultimate line might possibly be 'Cathays' (a Cardiff suburb) - another link with one of the decorators?*

I think that the first couple of lines have names, but can't quite work them out.  Very intriguing!

* Aha - have worked out that the last three lines read "Treherbert St, Cathays, 1937"

la 4-an de Oktobro 2017

Karles: Ĝenerala striko kaj manifestacioj

04 Oktobro 2017, 17:05

Hodiaŭ en Katalunio estis kunvokitaj ĝenerala striko kaj manifestacioj por protesti kontraŭ la polica perforta subpremo. Dekmiloj da homoj partoprenis.




Eriketo: Akvospegulo

04 Oktobro 2017, 10:34

Antaŭ du semajnoj mi havis la oportunon pasigi semajnfinon en la franca urbo Bordozo.  Mi antaŭe estis en Bordozo en la jaro 1990, do kiel vi povas imagi, ekde tiam estas novaj vidindaĵoj.

Unu el la vidindaĵoj pri kiu mi interesis estis la Akvospegulo (Miroir d'eau) kiu troviĝas ĉe la Placo de la Borso

Kreita en 2006, estas la plej granda akvospegulo en la mondo (3450m²).  Estas farita el platoj de granito, kovrita de 2cm da akvo.

Dum 15 minutoj estas lageto da akvo kiel ĉi-sube. 


Poste, la akvo fordreniĝas kaj iĝas spegulo. Miaj ĉi-subaj fotoj ne estas perfektaj, sed mi kredas ke vi povos kompreni la principon.





Tiam, post 5-minutoj da spegulado, alvenas 5-minutoj da brumo.


La Akvospegulo estas listigita kiel Moderna Monda Heredaĵo de Unesko, prave laŭ mi, ĉar estas tre interesa kaj bela. Se vi iam havos la oportunon esti en Bordozo, ne maltrafu ĝin!

Karles: Mallonge

04 Oktobro 2017, 1:07


-La Eŭropa Parlamento diskutos hodiaŭ pri la kataluna referendumo kaj la perforta agado de la polico
-Homkolektiĝoj en pluraj katalunaj urboj
-La hispana reĝo rompas la lastan ponton kun Katalunio en televida akra interveno
-La ŝtata prokureco subtenas la polican agadon dum la balottago kaj rifuzas esplori la okazintaĵojn
-Valencio solidaras kun la katalunaj strikantoj kiuj denuncas la polican perfortemon
-La prezidanto de kataluna Partio Popular provokas sur strato kaj instigas la hispanan policon plu agi
-Internaciaj observantoj substrekas la volon baloti flanke de la civitanoj malgraŭ la ŝtata subpremado
-La kataluna prezidento petas al la hispana registaro akcepti internacian peradon
-Europaj ĵurnalistoj al Eŭropa Komunumo: Kiom da vunditoj vi bezonas por ekinterveni?
-Hoteloj de Calella (marborda urbo) elpelas policanojn kaj ĝendarmojn
-Unuiĝintaj Nacioj petas sendependan esploron pri la perforto kontraŭ katalunoj
-G. Piqué, kataluna membro de la hispania futbalteamo kriata kaj insultata dum trejnado en Madrido
-La prezidanto de Katalunio petas al la parlamento la proklamon de sendependeco


Fonto: Vilaweb