e-planedo

vidpunktoj el la esperantistaro

la 17-an de Aŭgusto 2018

Karles: Omaĝo al la viktimoj de la terorisma atenco okazinta en Barcelono pasintjare

17 Aŭgusto 2018, 20:52

Flordonaco  de institucioj kaj familianoj de la viktimoj, sur la trotuara Miró-artaĵo kie haltiĝis la murdaŭto, markis la komencon de la diversaj aranĝoj por omaĝi la homojn kiuj perdis la vivon la pasintan 17an de aŭgusto 2017a.

Ĉe la centra placo Catalunya, ok gejunuloj legis poemofragmentojn en la ok lingvoj de la viktimoj.



Fonteksto:
Barcelono, urbo de paco
Memore kaj solidare pri la viktimoj de la atenco okazinta la 17an de aŭgusto 2017
Fonto: El PuntAvui

la 16-an de Aŭgusto 2018

Karles: Cal que neixin flors / Nepre kresku floroj (Lluís Llach 1970-aj jaroj)

16 Aŭgusto 2018, 19:43



Fid' ne estas atend'
fid' ne estas revad'
Fid' estas penado por la nun' kaj la estont'.
Fid' estas falĉad'
Fid' estas manprem'
La fid' ne estas vivi en la memor'.

Ne venos tritik'
sen ĝia semad'
ne venos ajna frukto sen antaŭa pritondad'
prilaboru ni
ni akvumu ĝin
eĉ se doloros tuta nia dors'.

Ne revu al pasint'
blovis ĝin la vent'
ajna floro nuna velkas unu tagon post
nepre kresku flor' en ĉiu temp'.

Fid' ne estas atend'
fid' ne estas revad'
Fid' estas penado por la nun' kaj la estont'.
Fid' estas falĉad'
Fid' estas manprem'
La fid' ne estas vivi en la memor'.

Subteru la nokt'
subteru la tim'
apartigu nubojn kiuj baras al la lum'
klare vidu ni,
longas nia voj'
kaj ne plu restas temp' por la erar'.

Nepras antaŭir'
firma nia paŝ'
akvumu ni la teron per la ŝvita laborad'
nepre kresku flor' en ĉiu temp'.


Fe no és esperar,
fe no és somniar.
Fe és penosa lluita per l'avui i pel demà.
Fe és un cop de falç,
fe és donar la mà.
La fe no és viure d'un record passat.

No esperem el blat
sense haver sembrat,
no esperem que l'arbre doni fruits sense podar-lo;
l'hem de treballar,
l'hem d'anar a regar,
encara que l'ossada ens faci mal.

No somnien passats
que el vent s'ha emportat.
Una flor d'avui es marceix just a l'endemà.
Cal que neixin flors a cada instant.

Fe no és esperar...

Enterrem la nit,
enterrem la por.
Apartem els núvols que ens amaguen la claror.
Hem de veure-hi clar,
el camí és llarg
i ja no tenim temps d'equivocar-nos.

Cal anar endavant
sense perdre el pas.
Cal regar la terra amb la suor del dur treball.
Cal que neixin flors a cada instant.

Intertempe, en iu kataluna ŝoseo...


Foto de Karles Berga.
Fotokomento de R. Cotarelo: "Batalado kaj poezio en ajna katŝoseo hodiaŭ"


la 12-an de Aŭgusto 2018

Karles: Pentraĵo fotita en Belfast

12 Aŭgusto 2018, 0:46


Fonto : Twitter

la 8-an de Aŭgusto 2018

Karles: Rekono de la maoria far ĉefministro

08 Aŭgusto 2018, 15:07

(Tvitlaŭdo de nia ekzilita katprezidento)

Amirinde. La ĉefministrino de NovZelando, Jacinda Ardern, volas ke sia filino kresku sciante la anglan kaj la maorian: "Ĝi estas oficiala lingvo. Ĝi konstruas ankaŭ nian komprenon de la maoria kulturo. Laŭ mi, lingvo estas la esenca kerno de la afero."


la 5-an de Aŭgusto 2018

Ĝirafo: John Wilkins & Menace from the Moon

05 Aŭgusto 2018, 19:08

Now here's an interesting item!


Menace from the Moon. London: Jarrolds, 1925.
See also:
Bohun Lynch (1884-1928) was known for other work, including his expertise as a caricaturist. This is his sole science fiction novel, which involves encountering the universal character of John Wilkins (1614-1672) on the Moon. Wilkins himself speculated on how one could travel to the Moon. This is documented in my earlier blog posts on Wilkins.

I was not aware of other uses of Wilkins in fiction, until now: according to the entry on Wilkins in SFE: The Encyclopedia of Science Fiction:
Wilkins appears as a character in Neal Stephenson's historical fantasia about the Enlightenment, The Baroque Cycle (2003-2004), where he is described as the author of a text called Quicksilver, which presumably represents a transubstantiation of Mercury (see above), a text named in the sequence.
There is some poetic justice here, given that the moon is the theme. This novel, unfortunately, is rarer than Lynch's other books. The Library of Congress, the world's largest library, has other books by this author but not this one. If I wanted to purchase a copy today, it would cost me US $120. 

la 4-an de Aŭgusto 2018

Karles: Pri solidareco

04 Aŭgusto 2018, 23:07

Oni ofte akuzas la sendependentistojn pri tio, ke ili ne estas "solidaraj" (ĉar ili kritikas la fiskan deficiton kun Hispanio)
Sed la datumoj montras ke la katalunaj sendependistoj pli emas batali kontraŭ la malegaleco ol la uniistoj.


 Malegaleco
% kiu konsentas kun la jena frazo:
"La registaro devus interveni por malpliigi la malegalecon de enspezoj"

IIIIIIIIIIIIIIII
Partioj favoraj al referendumo pri sendependeco:
Ruĝaj - Ne
Bluaj - Jes


Karles: La batalo de Ordal, la lasta defendo de Barcelono kontraŭ la Franco-istoj

04 Aŭgusto 2018, 18:58

Subtekstiginto: Joan Inglada

la 28-an de Julio 2018

Karles: La ŝanĝiĝantaj limoj de Eŭropo inter 1000 kaj 2013

28 Julio 2018, 12:21

la 25-an de Julio 2018

Karles: Kiu volas kion?

25 Julio 2018, 23:04


Informo en la angla pri CTXT

la 22-an de Julio 2018

Karles: La prezidanto de Estonio, Kersti Kaljulaid, petas liberigon de niaj politikaj prizonuloj

22 Julio 2018, 16:38

Kersti Kaljulaid

Karles: NORMA, la plej bona komiksvendejo en la mondo

22 Julio 2018, 10:06

Premi a Norma com la millor llibreria de còmic del món
Norma Còmics, elstara referencpunkto por ĉiuj komiksamanto, kiu situas en promenstrato Sant Joan de Barcelono kaj malfermita de antaŭ 35 jaroj, estis internacie aljuĝita kaj rekonita ĉimatene, en Comic Con de San Diego, per la Premio Eissner al la plej bona librovendejo tiufaka.
Norma-Eldonejo ricevis ankaŭ premion pro la plej bona dizajno en la omaĝa kuneldonado de Akira okaze de ĝia 35a datreveno, far la dizajnistoj Phil Balsman kaj Akira Saito.
En 2012 gajnis la premion Akira Comics, de Madrido.

Fonto: El Periódico

la 21-an de Julio 2018

Karles: Mapo de la diversaj lingvoj uzataj tra Twitter en Eŭropo. Ĉiu koloro estas aparta lingvo

21 Julio 2018, 20:35


la 14-an de Julio 2018

Ĝirafo: Letero al William Auld de Kálmán Kalocsay

14 Julio 2018, 22:10

Jen ĉe mia retejo:

Letero al William Auld” de Kálmán Kalocsay

Kalocsay poeme reagas al la verko La Infana Raso de Auld. (Mi ne scias la originalan daton de verkado aŭ publikigo. Ĝi aperis en la antologio Ora Duopo.)

Kalocsay komence citas Horacon, kaj demandas, kian futuron la homaro ĝuste anticipus. Ĉu ĝi ekstermiĝos per la atombombo? Eble, sed:
Sed tamen vivas en ni naiva fid’,
Voltaire-on citas kun la Madach-a vok’:
“Ĝardenon vian kultivante,
homo, penadu, fidante firme.”
Mencio de ĝardeno aludas al Kandid [Candide] de Voltaire, post aludo al La tragedio de l' Homo de Imre Madách. Sekvas aro da motivoj al pesimismo, kun aserto:
Ne, Auld, ne celon ni plenumas.
Sed tion tuj sekvas:
Tamen, ni rifuzu spite mokon de la voĉo malica
pri la rana perspektivo—ĝi mensogas per sia ver’!
Kalocsay daŭras, citante el versoj de Auld, resumi la historian panoramon, plenplenan da aĉaĵoj, bildigitan de Auld. Kalocsay, ĉerpante el Auld, kontrastas la longdaŭran perspektivon de homsocia evoluado kompare al tiu de la individua homo kiu vivas esence nur dum momento kaj povas nur (sen)pacience sopiri bonfartan futuron.

Ĉiuokaze, Kalocsay omaĝas al la verko de Auld.

Tiu anksio tute aktualas nuntempe, kaj ni pli rajtas je pesimismo, ĉar nia ekstermiĝo ŝajnas kaj efektive probablas pli proksima kaj neevitebla, kvankam ni volus konservi pozitivan perspektivon pri la homa potencialo.

Karles: Hodiaŭ en Barcelono, denove miloj da homoj por la libereco

14 Julio 2018, 21:39

Klaku ĉi tie

Karles: "Eĉ ne unu paŝon malantaŭen" Muzikvideo dediĉita al prizonuloj kaj ekzilitoj

14 Julio 2018, 9:33


Diversaj kantaŭtoroj kaj muzikgrupoj komponis la kanton Ni un pas enrere! por omaĝi la politikajn prizonulojn kaj la ekzilitojn, krom aliajn punitajn sendependismajn gvidaktivistojn kaj la homojn kiuj ebligis la referendumon de la pasinta 1a de oktobro. Els Catarres, Buhos, Brams, Sopa de Cabra, Gossos, Gemma Humet kaj Cesk Freixas estas kelkaj el la muzikistoj.

Lasta bildo => [Us volem a casa = Ni volas vin hejme]

Ĉe Vilaweb eblas legi la tekston de la kanto (en la kataluna)

la 13-an de Julio 2018

Karles: Malkovrita manuskripto kiu konfirmas la naskiĝon de la kataluna registaro en la jaro 1359

13 Julio 2018, 23:45

Escut de la Generalitat a la façana del Parlament

La dokumento, el la dekkvina jarcento, estis misklasigita en la Arkivejo de la Aragona Krono

Manuskripto, kiu estis mise katalogita en la Arkivejo de la Aragona Krono,konfirmas ke La Generalitat (Kataluna Registaro) naskiĝis en 1359. La dokumento, kiu kompilas la originalan normaron de La Generalitat de Catalunya, estis lokalizita de Pere Ripoll, doktoro pri Juro per la Universitato Pompeu Fabra.

La manuskripto, nomata Llibre dels vuit senyals (Libro de la ok signaloj), estis verkita inter 1415 kaj 1425.

Ripoll trovis la manuskripton dum lia laborado pri sia tezo "Llibre dels Vuit Senyals (15th century): an Edition, Legal and Comparative Study", en kiu li planis studi la instituciojn aperantajn en tuta Eŭropo kun celoj similaj al tiuj de la Diputació General (Generala Deputitejo aŭ Kataluna Registaro, nome Generalitat).
La tezo atingis la poentrangon "eminenta"- kun laŭdo (cum laude).

La eltrovaĵo permesos studi la ĝerman jurreĝimon de La Generalitat. Oni ĝin redaktis responde al la nekomprenemo kiun la Ĝenerala Deputitejo vekis ĉe la Trastamara dinastio, kiel klarigis Ripoll en Catalunya Ràdio:
"Ĝi celis montri leĝan solidecon kaj juran bazon kiuj ne dependis de la reĝo kaj kiu povis esti modifata nur pere de pakto inter leĝdonaj korpoj kaj la reĝoj. Temis pri institucio separita de la monarkio".
La UPF (Universitato) informas ke la dokumento kompilas la normojn kaj jurkampon aprobitajn de la Kataluna Parlamento, kiu donis al la institucio povon sur la tereno de jura kaj administra memorganizado, financoj kaj impostado. Ĝi ĝuis ankaŭ financan blendadon.
Tomàs de Montagut, profesoro pri Juro en la univesritato UPF kaj kundirektoro de la tezo, ankaŭ valorigis la gravecon de la manuskripton:
"Ĝi evidentigas ke Katalunio estis duisma monarkio, en kiu la reĝo devis pakti kun la parlamento, kaj la normaro kiu blendis tiun ĉi juran paktismon troveblas en la libro."

Fonto: TV3

Karles: Narcís Monturiol, elstara inventisto

13 Julio 2018, 13:25

(Artikolo en Vikipedio)



la 12-an de Julio 2018

Ĝirafo: Karel Čapek: la vivo & epoko

12 Julio 2018, 23:40

Jen interesa, bela video, kiu priskribas la medion kaj provizas ioman kuntekston al la verkoj de Čapek:

La vivo kaj epoko de Karel Čapek



Atentu menciojn de verkoj: romano Krakatit, teatraĵo R.U.R., infanliteraturo, romano Ordinara vivo, romano Milito kontraŭ salamandroj. Rimarku ankaŭ lian amikecon kun Tomáš Masaryk, kaj liajn hobiojn de fotografado kaj kolektado de gramafondiskoj.

Jen informoj en Esperanto fine de la filmo. La filmo estis produktita en 2007...
Kunlabore kun la studio Grant kaj kun la subteno de Mezbohemia Regiono por Memormuzeo pri Karel Čapek produktis Josef Císařovský

Retejo de la Memormuzeo pri Karel Čapek: http://www.capek-karel-pamatnik.cz/

Al Esperanto tradukis kaj teknike laboris Vladimír Türk
Virina voĉo Pavla Dvořáková
Vira voĉo Vladimír Türk

Esperanto-versio de la filmo realiĝis kadre de la projekto "Karel Čapek" de Ĉeĥa Esperanto-Asocio

capek@esperanto.cz 2015

la 11-an de Julio 2018

Karles: La Rumba catalana (La kataluna Rumbo)

11 Julio 2018, 11:28



La Rumba catalana (Kataluna Rumbo) estas ĝenro disvolvita fare de la kataluna cigana komunumo de Barcelono, ekde la 1950-aj jaroj. Ĝia ĉefa trajto estas la pruntepreno de ritmoj de la flamenka rumbo kun influaĵoj de rock kaj kubana muziko.
Pli konkrete, ĝi naskiĝis en la kvartaloj Gracia,  Hostafrancs kaj carrer de la Cera (Strato de la Vakso). La ĝenro baziĝas sur la fandiĝo de andaluzaj kantoj el leĝera sono kun  bazaj kleoj afriko-kubanaj. La ritmo estas 4/4 kaj regiloj de guarancho kaj sondanco (antila danctipo).
La rumbon akompanas voĉoj kaj aplaŭdoj kun gitaro, diverstipaj drumiloj, iom post iom riĉigata per blovinstrumentoj, pianoj, elektraj basgitaroj kaj klavaroj. Nuntempe, la artisto Oscar Casañas inkluzivigis hiphoptrajtojn en la katalunan rumbon  
La ĉefaj reprezentantoj kaj popularigantoj de la kataluna rumbo en Barcelona estis Peret, Antonio González "El Pescaílla" kaj Josep María Valentí "El Chacho". Pli aposteriore menciindas Las Grecas, Los Amaya kaj la triopo Rumba Tres.
Gato Pérez, revigligis la rumbon en la 1970-aj jaroj. Per tio komenciĝis nova epoko en tiu ĉi ĝenro, kun novaj kreaĵoj kiuj alproksimigis la rumbon al jazo kaj salso.
En la 1990-aj jaroj la evoluon gvidas kantistoj kaj ensembloj kiel Sabor de Gracia, La Cabra Mecánica, Estopa, Melendi, Ojos de Brujo....kiuj aldonas novajn stilojn, svingo, skao, regeo, ktp. per kio naskiĝas la tiel nomata rumba fusión ( rumba fandiĝo)
La ĉefaj renovigistoj estis Manu Chao kaj lia grupo Mano Negra. Tiu ĉi subĝenro estas influita de la Nova Flamenko (Kiko Veneno, Mártires del Compás, Pata Negra). Elstaras sur tiu kampo la katalunaj Muchachito Bombo Infierno, La Pegatina, Txarango, Bongo Botrako, La Troba Kung-fú, La Família Rústika, Bonobos Música kaj Banda del Panda.

la 2-an de Julio 2018

Karles: BBC-Dokumentario pri la kataluna sendependismo (angle)

02 Julio 2018, 13:01