e-planedo

Mi daŭre okupiĝas pri la tradukado de la libro.
La dumprogresa, ĉiutage kreskanta, tradukaĵo (malneto) estas nun en la jena retadreso:

http://luisguillermo.com/shakon/shakon.pdf [≈ 13.4 MB]

Nuntempigo: (2010.07.29) ĝi estas proksimume 87%  de la libro.

This is smug British shtick at its worst:

Sir Peter Stothard, "The Book Show", ABC Radio National, February 12, 2009

"The editor of the Times Literary Supplement, Sir Peter Stothard, takes us through three new books featured in his august journal. A new book on why evolution is true, reviewed by true-believer Richard Dawkins; a book on why politicians negotiationg with Iran might have to brush up on Persian poetry, and a Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto, complete with Esperanto puns."

This is not very august or literary, it's just retarded. But at least it's publicity. To listen to the Esperanto segment, click here (mp3 - 4MB).

I am not terribly impressed either by Esperantist John Wells' review: "A long kolego," Times Literary Supplement, February 6, 2009.

Even the most cursory overview of the literary history of Esperanto demands a bit more than this.  Anyway, here is Mondial's advert for the book. You can get a fair preview from Google books:

Concise Encyclopedia of the Original Literature of Esperanto by Geoffrey Sutton (New York: Mondial, 2008). 740 pp.

Esperantists are not above criticizing their literary tradition. I've just uploaded an old paper by Holocaust survivor and poet Julius Balbin, with my comments:

The Secret Malady of Esperanto Poetry (1973) by Dr. Julius Balbin

La 95-a Universala Kongreso de Esperanto, kunveninta en Havano (Kubo) kun 1002 partoprenantoj el 59 landoj, konsiderante, ke Unuiĝintaj Nacioj deklaris la jaron 2010 Internacia Jaro de Interproksimigo de Kulturoj, konstatas:

• ke la diverseco de kulturoj en la mondo grave kontribuas al la riĉeco de la homaro;
• ke jam dum 123 jaroj Esperanto kiel neŭtrala lingvo helpas konstrui pontojn inter popoloj kaj kulturoj, kaj
• ke la Universalaj Kongresoj de Esperanto, kunigante homojn el plej diversaj landoj tra la mondo, mem atestas tiun kapablon konstrui pontojn,

Deklaras la deziron de la Esperanto-parolantoj kunagi kun Unuiĝintaj Nacioj kaj Unesko por stimuli komprenemon inter popoloj kaj samtempe protekti la identecon de ĉiuj homgrupoj, kaj invitas Unuiĝintajn Naciojn kaj Uneskon plene eluzi siajn rilatojn kun Universala Esperanto-Asocio por efike realigi siajn celojn.

Feliĉan naskiĝtagon, Esperanto!

How old are you? (123)
What's your boyfriend's first name? (Ludwig!)

La Unua Libro
Prezentas Aleksander Korĵenkov
http://www.esperanto.org/Ondo/Novaj/Nov10-23.htm#DL-01

Ĉi-date en 1887 eldoniĝis la Unua Libro de la internacia lingvo fare de D-ro Esperanto.

The first book on the "international language" was published on this date in 1887. The author was Dr. Esperanto (pseudonym of L. L. Zamenhof).

Festu, drinku, fiku / Party on, Esperanto!

Ĉu la usona prezidanto Barack Obama estas konservativulo? Eble kristdemokrato? La diskuto estiĝis ĉirkaŭ nia kuireja tablo en ĉeesto de kelkaj politike interesitaj amikoj. La respondo estas kompreneble ke Obama estas demokrato, ĉu ne? Ja tre radikala enkondukanto de moderna publiksana reformo, kaj radikala en la debato pri la rajto de virinoj al abortigo?

La demando estas: konservema aŭ radikala rilate al kio? Kie troviĝas la nula punkto de la koordinatoj, al kiu rilatigi? El sveduja vidpunkto Barack Obama ne sentiĝas aparte radikala, prefere li troviĝas sufiĉe dekstre sur nia skalo, ĉe la konservativuloj kaj kristdemokratoj, proksimume.

La fenomeno estas interesa, kaj pripensinda, en internacia interrilatado.

“Feminismo” estas tia koncepto, kiun eblas percepti tre malsame depende la propra kultura fono. Kiu estas feministo? Ĉu estas feminisme opinii, ke virinoj povas esti prezidantoj kaj konduki aŭtojn? Eble sufiĉas opinii, ke edzoj ne batu la edzinon, aŭ ke virinoj entute rajtu labori ekster la hejmo, por nomi sin feministo? En multaj landoj de la mondo la supre menciitaj vidpunktoj feliĉe jam troviĝas ĉe la nula punkto. Ili estas memklaraj valoroj, kaj ne reprezentas ajnan radikalecon.

En mia propra lando, la radikaleco en la feminsma debato jam delonge preteriris tiajn ĉi diskutojn. La politike korekta sinteno estas, ke ĉiuj diferencoj inter la seksoj estas socie konstruitaj kaj forigindaj. Kelkfoje tiu radikaleco sincere dirite lacigas min. Temas ekzemple pri debatantoj, kiuj metas enorman energion en defendadon de la rajto de virinoj naĝi senmamzone en publikaj internnaĝejoj, kun la argumento ke ja viroj tion rajtas. Temas pri gepatroj (konfesinde malmultaj), kiuj volas eduki siajn infanojn sensekse, tio estas donante nomon kiu ne malkaŝas la veran sekson, aŭ kiuj nur kuraĝigas ludojn kaj vestaĵojn specifajn de la kontraŭa sekso (kvazaŭ la strikta malo de la tradicio estus pli bona).

Kiu sinteno estas la plej bona? Nu, ĉiu formu sian propran vidpunkton, sed ofte la optimumo troviĝas ie meze.

Mia propra starpunkto estas jena:

Ĉiu homo estas individuo, malsimila de ĉiuj aliaj, ankaŭ de tiuj, kun kiuj tiu kundivdas apartenon, kiel ekzemple sekson. Ĉiu homo estu traktata kiel individuo, kaj rajtoj validas por individuoj, ne por grupoj.

Ekvilibro en la pensado bonas.Viroj kaj virinoj kiel grupoj kelkrilate nekontesteble malsimilas, tamen pli similas. Kaj pli danĝeras akcenti la malsamecon ol la samecon, ĉar ial tio ofte kondukas al viraj privilegioj kaj inaj malprivilegioj. La biologio ekzistas, sed referoj al ĝi en politikaj debatoj evitindas. La ideo ke ekzistas ne nur korpaj, sed ankaŭ iuj psikaj diferencoj, ne estas mondoskua, sed oni ne igu la diferencojn normo. La diferencoj troviĝas sur grupa, ne individua, nivelo.

Diskriminacio estiĝas en la kapo de homoj. Antaŭjuĝoj en la pensado pri grupoj povas bari la sintenon al individuaj homoj. Mi cetere fasciniĝis kaj hontis kiam, antaŭnelonge, mi fiksiĝis en skriba frazo kiun mi ne komprenis. Post iom da tempo mi vidis kial la frazo ŝajnis al mi nelogika: mi malatentis ke ankaŭ virino povas esti… aviadila piloto.

Ankaŭ en landoj, kie la egaleco inter la seksoj estas relative altgrada, troviĝas diferencoj, kiujn foje oni vidas nur, se oni proksime rigardas. Unu tia diferenco troveblas ĉe la salajroj: eĉ se la leĝo difinas, ke por sama laboro oni pagu la saman salajron sendepende de la sekso, statistiko montras, ke tiu idealo ne kongruas kun la realo. Se paroli ĝenerale, en ĉiuj socioj viroj kaj agadoj ligitaj al viroj estas konsiderataj multe, aŭ nur iom – tamen iom – pli valoraj kaj prestiĝaj. Se oni malŝatas tion, oni provu ŝanĝi almenaŭ la propran pensmanieron.

La tradicia virrolo ne estas nur avantaĝa, ĉar sendube estas ankaŭ malavantaĝo vivi sub la ŝargo de la devoj kaj atendoj kiujn ĝi enhavas. Same la tradiciaj atendoj al virinoj kiel grupo havas kaj avantaĝojn kaj malavantaĝojn. Virinoj ĝenerale estas la pli diskriminaciata sekso, sed ambaŭ seksoj estas finfine subpremataj de la kolektivismaj ideoj pri iliaj taskoj, ecoj kaj inklinoj. Kiel ĉiam, gravas la nuancoj.

Laŭ mia difino, vera feminismo strebas for de ajna sekse bazita kolektivisma subpremo. Kaj jen, jam la termino maladekvatas.

Okazas nun somera paŭzo.

Zamenhof! (Tiel amiko kaj mi salutis unu la alian en Buffalo.)

Jen taŭga naskiĝtaga donaco por la 123a datreveno de Esperanto (la 26an de julio)! Ne demandu kiel kaj de kie mi havigis ĉi tiun aferon, nur ĝuu. Jen 14-sekunda filmeto en kiu D-ro Zamenhof mem riverencas salute, jen prezentata en formato Quicktime. Ni ĝuis lastatempe la 150an jubileon de naskiĝo de D-ro Zamenhof, ankaŭ la 100an datrevenon de la 6a Universala Kongreso en Vaŝingtono. Nun jen rarega filmeto aldoni al la kolektiva omaĝo de kara D-ro Zamenhof.

Here is a birthday gift for Esperanto's 123th birthday (July 26). Don't ask where and how I got hold of this. Enjoy this 14-second film (in Quicktime format) of Dr. Zamenhof himself bowing in greeting. We have recently enjoyed the Zamenhof sesquicentennial and the Washington DC centennial, and now we have this piece of rare footage to cap off commemoration of dear Dr. Zamenhof.

Feelin' good today!

http://autodidactproject.org/esperanto2010/zamenhof_film.html

Esperanto and Cinema
Toño del Barrio
http://www.delbarrio.eu/cinema.htm

Translated from the Spanish and updated, this is a highly useful guide to the subject. And a visit to filmoj.net is a must. Even the long-vanished Angoroj can now be downloaded!

Skidelsky, Edward. "Beware the false prophet. George Steiner is celebrated and reviled in equal measure. Is he the most influential critic of his generation, as some say, or merely a fraud?" [review of Grammars of Creation by George Steiner], New Statesman, 19 March 2001.

Less appealing is the aesthetic theory that underlies the particular interpretations. Is it really true that poetry seeks to transcend the historicity of language, to achieve "liberation from imposed, borrowed, eroded reference"? Were that indeed the case, one might wonder why more poets did not avail themselves of the easy expedient of writing in Esperanto. Esperanto is a language with no history; its words are mere counters, without resonance or depth. Writing in Esperanto, poets would achieve without difficulty that "immaculateness" that historical languages inhibit.

Yet the very notion of "Esperanto poetry" is repellent; it suggests, as Wittgenstein once remarked, a corpse. Why this should be so is an extremely interesting question. At the very least, it suggests that there is something radically wrong with Steiner's conception of poetry. Far from scorning the historicity of language, the poet should, of all people, delight in it. It is only because words have a history, because they teem with ideas not of the poet's choosing, that poetry is at all possible. As English transforms itself into the lingua franca of the global market, as it approaches more and more the condition of Esperanto, poetry in English becomes not easier, but progressively more difficult to write.

Here is a rebuttal from a reader:

Roberts, Gareth. "Poetic possibilities," New Statesman, 26 March 2001.

Mi traktis ĉi tiun temon en antaŭaj blogeroj, sed finfine jen la fifama citaĵo de Wittgenstein, en la angla, kun mia traduko:

Wittgenstein on Esperanto / Wittgenstein pri Esperanto

Hodiaŭ en la Organizaĵo de Amerikaj Ŝtatoj, fare de Kolombio, estis publike senvualigita per abunda dokumentaro la akcepton kaj gastigadon kiun faras en Venezuelo la registaro de Hugo Chávez Frías, siaplaĉe, por ĉefoj, trejnantoj kaj aliaj anoj de la terorisma kaj narkotaĵkomerca grupo fark.
La registaro de Venezuelo ne povis respondi konkrete al la Kolombia plendo, sia reprezentanto Roy Chaderton nur babilis blah blah pri historio kaj eĉ literaturo, k.t.p. sed nenion li kapablis diri pri la domoj kaj bienoj kie sia registaro gastas la teroristojn. Kaj tiu registaro ne permesis ke, kiel Kolombio petis, komisiitoj plurlandaj vizitu tiujn lokojn.
Nu, eĉ pli bedaŭrinde: Anstataŭ klare respondi PRI LA KONKRETA TEMO, kaj anstataŭ tranĉi siajn rilatojn kun la teroristoj, la venezuela registaro, male, konservas siajn ligojn kun tiuj abomenindaj krimuloj kaj preferas tranĉi la rilatojn kun la kolombia registaro !

Ĉu iam okazis al vi pensi, dum vi estas gasto de iu pasportservano, “Kiom mi ŝatus loĝi ĉi tie!” ? Ĉu eble vi revas ŝanĝi loĝlokon SEN aĉeti la novan ejon?

Por ŝanĝi la domon, por iom da temppo, ekzistas  internacia reto de kontaktoj HomeLink, kiu kunigas homojn serĉantajn novajn impresojn.

Funkcias tiel: unue vi priskribas la propran domon ĉe la paĝaro kaj serĉas tion, kio plaĉas al vi. Se la posedantoj de tiu alia domo ŝatas la vian, vi rajtas “interŝanĝi” (laŭ kondiĉoj de la reto). Ne gravas, kiom granda kaj bela estas via loĝejo - ĉu kabano aŭ palaco -, gravas ke la priskribo estu sincera kaj plaĉu al iu alia.

Ĝenerale oni povas serĉadi  ĉe tutmonda aŭ ĉe loka paĝaro, kiuj nuntempe nombras pli ol 30. Ne nur en Eŭropo, sed ankaŭ en Belize, Australio, Ĉinio, Islando, Kenio, Havajo, Brazilo, Tunizio, Kostariko, Japanio kaj aliaj.

La servo ne estas senpaga; tio dependas de la lando. En Italio, ekzemple, oni pagas 120 eŭrojn por jara aliĝo. Onidire neniam okazas ŝteloj, ĉar ĉiu volas reveni al propra hejmo kaj trovi ĝin kiel ĝi estis antaŭe. Homelink, funkcianta ekde 1953 tute sukcese, konstatatas ke  la membraro kreskas ĉiujare, malgraŭ la ekonomia krizo kaj aliaj ŝanĝoj de turismkutimoj.

Hodiaŭ estas la oficiala tago kiam oni festas la 200-jaran datrevenon de la kolombia sendependiĝo disde Hispanio. Tiu ĉi dato estas kelkgrade simbola, ĉar vere la sendpendiĝo disde la hispana regado estis longa kampanjo kiu komenciĝis per movadoj kaj deklaroj en diversaj lokoj de la lando antaŭ la tumulto de la 20-a de julio de 1810 en Bogoto, kaj kiu daŭris per bataloj ĝis 1819, kiam okazis la definitiva venko en la Batalo de Bojakao
Hodiaŭ oni celebras en la tuta Kolombio per prelegoj, paradoj, koncertoj, televidprogramoj, k.t.p.

Iĝis por mi ŝoko la harstariga novaĵo, ke Ken Miner, unu el la plej interesaj blogantoj en Esperanto, baldaŭ perdos sian tutan blogon. Li ligas tiun okazon kun ekloĝo en Kolorado kaj ŝanĝo de ret-liveranto.

Li skribas pri tio:

Okaze de mia baldaŭa translokiĝo al Kolorado, eksiĝos la nuna mia interret-aliro. Post tiam la nunaj paĝoj de LINGVISTIKA RETEJO DE KEN MINER malaperos, inkluzive ĉiujn lingvistikajn artikolojn, la blogon, ĉion. Tamen post ĉeso de mia konto laŭdire restos la nunaj paĝoj 30 tagojn. Mi ne scias, ĉu jam ene de 30 tagoj mi povos starigi novan retejon per Kolorada retprovizanto; se jes, mi avizos ĉi tie pri la nova retadreso.

Se ne eblos tio, tamen iam mi verŝajne kreos almenaŭ novan blogon (kies adreson necesos trovi gugle aŭ per onidiro), kaj eble tutan novan retejon. Mi pardonpetas pro la malkonveno.

Mi miras, kiel povas okazi, ke en la plej interretigita lando de la mondo, Usono, ekzistas personaj paĝoj, gastigataj ĉe la loka interret-liveranto. Ke tiuj paĝoj estas viŝataj, kiam kliento foriras. En la tempo, kiam rethoteloj, eĉ tute senpagaj, abundas kaj promesas eternan gardadon de dokumentoj kaj foje ankaŭ programajn solvojn por faciligi blogumadon.

Nekredeble sonas la parto pri „adreson necesos trovi gugle“: ja se iu donacintus al Miner propran domajnon, li povus nur ŝanĝi la adreson, al kiu montras tiu domajno, sed homoj daŭre povus uzi ian facile memorigeblan ken-miner-blah-blah.com.

Mi esperas, ke la tuton de la tre profundaj tekstoj, kiujn verkis ekde 2003 por sia blogo Ken, li sukcesos restarigi en la nova loko. „Enhavo“ estas tre valora en moderna interreto, ĝi havas sian prezon en la granda mondo kaj havas sian netakseblan gravecon por la malgrandaj mondoj de malpli grandaj lingvaj komunumoj, kiel la Esperanta.

Похожие записи / Similaj noticoj:

1. Blogo sen RSS Hodiaŭ mi vidis blogon sen RSS. Estas nemalofta okazo, kiam oni verkas blogon en simpla HTML, sed temas ne pri tio. La blogo funkcias...
2. Por kio batalis?.. Evidentiĝas, ke la Pola Radio, por kies daŭra ekzisto tiel longe batalis esperantistoj de la mondo (inkluzive de la servo «Esperanto novosti», kiun mi...

Aparta problemo por vortaristoj estas kelkaj formoj aŭdataj sufiĉe ofte en la popola parolata Esperanto, kaj eĉ vidataj foje en la skriba lingvo, sed kiuj diferencas de la Fundamenta, Oficiala, aŭ literatura formo.

Pri ‘mentaleco’ ni jam diskutis.

Mi pensas nun ekzemple pri la formo ‘impoŝto’. En la parola lingvo la responda prononcaĵo estas almenaŭ same ofta kiel la oficiala imposto. Tamen neniu vortaro registras tiun vorton, almenaŭ ne kun tiu signifo. Temas kompreneble pri ‘deviga kontribuo de civitanoj…’, angle tax. (Ekzistetas ankaŭ neoficiala konstruteknika fakvorto impoŝto ‘eltranĉita ŝtonego…’, sed pri tiu vorto ne temas.)
En tekstaro.com ‘impoŝt-’ ricevas eĉ ne unu trafon. Tamen en kukolo ĝi ricevas 1290, ekzemple jenan el Vikipedio:

la komunumaj impoŝtoj estas pagataj al la urbo Konstanco laŭ svisa juro dum la kantonaj kaj federaciaj impoŝtoj estas ŝuldataj al Svislando.

aŭ jenan, el usona paĝaro:

Kiam la registaro prenas el vi impoŝtojn, estas apliko de perforto kontraŭ vi kaj malpliigo de via libero.

La klarigo de tiu misformo estas supozeble la influo de la ofta vorto poŝto.

Aliaj ekzemploj de la sama fenomeno, tamen malpli oftaj, estas ‘paŝporto, elektrika, plastika’ (ĉi-lasta en la senco ‘plasta’).

Ĉu leksikografoj dokumentu la efektivan staton de la lingvo, aŭ ili proponu fidindajn konsilojn al ekzamenotoj?