e-planedo

Beĉjo: La homa specio bezonas ĉiujn talentulojn

dim, 11 Maj 2008 18:52:00 +0000

La angla Profesoro Stephen Hawking [pr. Stefen Havkin] estas unu el la plej brilaj fizikistoj en nia tempo. Por la publiko, li estas pli konata pro sia sciencpopulariga libro, konciza historio de la tempo. Por fizikistoj li estas unu el la plej grandaj kontribuantoj pri la novaj konoj rilate la universon kaj la moderna kosmologio. Nun li estas en Sudafriko por tie plivastigi agadojn de la afrika centro por studoj ĉirkaŭ la matematiko kaj teoria fiziko (en. African Institute for Mathematical Sciences - AIMS). Per tio Profesoro Hawking serĉas talentulojn pri la tre altnivela scienco en Afriko. En tiu vojaĝo ankaŭ partoprenas du laŭreatoj de Nobelpremio, David Gross [pr. Dejvid Gras] kaj George Smoot [pr. Ĝorĝ Smut] kaj la ĉefestro de la usona spacorganizaĵo (NASA), Michael Griffin [pr. Majkel Grifin].

Ankaŭ ĉi tie.

Akvosfero: La 82a KEK

dim, 11 Maj 2008 14:00:17 +0000

    verdaj folioj —
    kapjesas kompreneme
    la aŭskultanto

*****
Hodiaŭ mi prelegis pri esperanta hajko en la 82-a Kongreso de Esperantistoj en Kjuŝu. Reago de la aŭskultantoj estis pli-malpli bona, mi pensas.

Tonyo: Loti kun Zamenhof

sab, 10 Maj 2008 13:58:55 +0000

La Organizo de Hispanaj Blinduloj (konata per la siglo ONCE) estas certe unu el la plej sukcesaj en la tuta mondo, pro siaj laboroj en la integriĝo de blinduloj en la socio. Granda parto de la sukceso ŝuldiĝas al ilia loterio, tre konata en la tuta lando per la nomo “cupón”. Tiu kupono, vendata ĉiutage, kaj kun specialaj premioj en difinitaj tagoj de la semajno, montras foje specialajn bildojn kun diversaj motivoj.

La kupono de la venonta sabato 17-a de majo portos la portreton de D-ro Zamenhof. Notu la bildon ĉi-apude, kaj klaku en ĝin por vidi ĝin kun plia detalo. La tekstoj signifas respektive “L.L. Zamenhof, kreinto de Esperanto, pioniro en la kreado de mondo por ĉiuj” kaj “2008, Internacia Jaro de la Lingvoj”.

La iniciaton por tiu ĉi demarŝo prenis laborgrupo kiu en la sino de Hispana Esperanto-Federacio organizis diversajn agadojn por la kunmemoro de la Internacia Jaro de Lingvoj 2008, koincide kun la centjariĝo de UEA, pri kiu mi jam antaŭe blogis kaj pri kiu oni povas legi ankaŭ en http://www.esperanto.es/projekto08/. Sed la grandan meriton oni ŝuldas al la demarŝoj faritaj de nia samideano Pedro Zurita, kiu dum multaj jaroj okupis la postenon de ĝeneralsekretario en la Tutmonda Unuiĝo de Blinduloj.

Fakte, estas longa la historio de la rilato inter blinduloj kaj Esperanto en Hispanio. Nur por citi du kromajn nomojn: aktiva esperantisto estis ĝuste la kvazaŭ fondinto de tiu Nacia Organizaĵo ONCE kaj ties ĉefa reprezentanto inter 1945 kaj 1959, José Ezquerra Bergés. Kaj blinda estis la prezidanto de Hispana Esperanto-Federacio inter 1970 kaj 1977, Ángel Figuerola Auque.

Brajlan libron oni inkludis en la ekspozicio pri esperanta kulturo okazinta antaŭ kelkaj semajnoj en Madrido. Oni povas vidi ĝin en tiu ĉi foto, en la supra dekstra angulo, sed oni ne bone distingas ĝin ĝuste pro la ecoj de tiaj libroj.

Se vi estas kolektemulo kaj loĝas ekster Hispanio, vi ankoraŭ povas aĉeti ekzempleron. Hispana Esperanto-Federacio organizis servon por peri la aĉetadon de la loteribileto. La kosto estos 5 eŭroj por du biletoj, inklude de la sendokostoj. La mendon kaj la detalojn pri la pagoproceduro vi povas ricevi en la adreso admin @ esperanto .es. Sed atentu ke vi devas fari tion antaŭ venonta lundo, kaj ke oni sendos ilin tuj post la lotado.

Kiel mi atentigis iom ŝerce, oni sendos nur nepremiitajn biletojn: imagu kian katastrofon, ke vi gajnos la premion kaj ne povos konservi la bileton!

Akvosfero: Sezammakula ursopapilio

sab, 10 Maj 2008 00:44:25 +0000

Mi trovis novan vizitanton en mia ĝardeneto. Ĝi ripozas inter folioj de mento, kvazaŭ ŝirmante sin kontraŭ la sunbrilo.
Ĝian kapon kovras blankaj molaj haretoj. Ĝi havas elegante blankajn flugilojn kun nigraj makuletoj.
Laŭ konsultitaj libroj kaj retpaĝoj ĝi estas Spilosoma lubricipida, insekto el la familio arktiedoj de la ordo lepidopteroj. En la japana lingvo ĝi nomiĝas “kihara-gomadara-hitori (黄腹胡麻斑灯蛾)” t.e. “flav-ventra sezam-makula lampopapilio”. Dume Pilger donis al arktiedoj komunan nomon “ursopapilio” [ĉi tie]. Do mi provizore nomu ĝin “flavventra sezammakula ursopapilio” aŭ “sezammakula ursopapilio”.

Luis Restrepo: "Doctor Esperanto" en la reto

ven, 09 Maj 2008 18:57:36 +0000

Fine, kiel promesite, jam pretas la hispanlingva libro en la reto, vi povas elŝuti ĝin el la paĝo:

http://luisguillermo.com/doctoresperanto

La libro estas romaneska biografio pri L. L. Zamenhof skribita originale en pola lingvo far Maria Ziółkowska, tradukita en Esperanton far Isaj Dratwer, kaj el Esperanto en hispanan far J. Nájera Castaneira. Mi iomete ĝin korektis, refaris ĝin tipografie, aldonis al ĝi kelkajn bildojn kaj metis ĝin en la reto.

Ekzistas ankaŭ franclingva traduko de tiu-ĉi libro —vidu katalogon de UEA.

Akvosfero: verda pluvo

ven, 09 Maj 2008 14:49:13 +0000

    ŝtona ŝtuparo
    grimpas inter ŝtonmuroj —
    ho, verda pluvo

Slavik Ivanov: La Tago de Venko

ven, 09 Maj 2008 06:01:29 +0000

La 9-an de majo Rusio festas la Tagon de Venko, kiu estas oficiala ripoztago en la tuta teritorio. La Tago de Venko estas unu el la plej ŝatataj festoj en la popolo, ĉar ĝi estas ja tre ĝustatempa (la unuaj varmaj tagoj!) kaj ne tro politika (sendepende de politikaj starpunktoj homoj taksas grava la venkon super faŝismo en la Dua mondmilito).

Sankt-Peterburgo (en la tempo de milito Leningrado) aparte multe suferis en tiu milito. Blokita de nordo kaj sudo de hitleraj aliancanoj, ĝi travivis trijaran sieĝon, dum kiu proksimume 1 miliono da urbanoj mortis pro malsato kaj frosto. Amaran rememoron pri tiu tempo oni tre flegas en Peterburgo. Mi loĝas proksime de granda tombejo, unu el tiuj, kie oni enterigadis viktimojn de la sieĝo: la 9-an de majo certe multaj homoj venos meti florojn ĉe la eterna flamo en la tombejo.

Historio de la Sieĝo ne estas historio de nur german-soveta milito. Persone por mi estis tre kortuŝa koincido de du faktoj, ĉerpitaj de mi hazarde el diversaj fontoj: inter la sieĝintaj trupoj en la sudo estis ankaŭ hispanaj (frankistaj) soldatoj, pri kiuj konserviĝis bonkoraj rememoroj de lokanoj — la frankistoj ludis kun infanoj kaj kelkfoje savis lokanojn de perforto fare de germanaj faŝistoj (frankistoj militis kontraŭ komunismo, ne kontraŭ rusa etno, — klarigis la aŭtoro). Samtempe en la sieĝita Peterburgo estis domo, en kiu loĝis pli frue enlandigitaj hispanaj orfoj — orfoj de la Enlanda Milito. Veninte de unu terura milito, ili post iom da relative trankvila vivo trovis sin en milito eĉ pli severa, suferis dum la sieĝo, kiun kunfaris iliaj sampatrianoj, kiuj cetere tre ŝatis infanojn kaj helpis fremdajn lokanojn...

Ĉi-jare la festaj bildoj emfazas pozitivajn emociojn ĉe la fino de la milito, en la centro iom nekutime estas ĝoja virino, dum la venkinta soldato apenaŭ rimarkeblas flanke, kisanta ŝin je la vango:

Pacon al ĉiuj legantoj.

Если вы попали в этот блог случайно, подпишитесь на RSS-ленту и будьте в курсе всех обновлений!
Se vi trovis vin hazarde en tiu ĉi blogo, abonu la RSS-fadenon kaj ricevadu avertojn pri ĉiu nova notico!

Originale aperis en Amikeco.ru, vi povas komenti tie Â»Â»Â»

Akvosfero: Gazanio

ĵaŭ, 08 Maj 2008 13:52:50 +0000

Lastatempe mi fojfoje vidas tiujn ĉi florojn en diversaj lokoj, ekz. en strataj florbedoj. La floroj aspektas simile al dikaj gerberoj aŭ etaj sunfloroj. Mi konjektis, ke probable ili apartenas al asteracoj.
Mi konsultis libron pri ĝardenplantoj kun multaj fotoj, kaj trovis, ke ili estas specio de gazanio.
Gazanio [Gazania] estas genro de plurjaraj herboj el asteracoj (aŭ kompozitacoj), origina el Suda Afriko. Ĝi estas pororname kultivata kaj havas multajn kultivoformojn pro krucado.
En la japana lingvo ĝi foje nomiĝas “kunŝoo-giku (勲章菊)” t.e. “ordena krizantemo”.

Kunar: Ni vivas tra fascineco

mer, 07 Maj 2008 22:53:22 +0000

Hodiaŭ mia taglibro aĝas kvin jarojn. Duona jardeko en la reto sufiĉas jam por festi etan jubileon. Kiam mi komencis skribi en 2003, mi ne pensis ke mi daŭrigos tion tiom longe.

Dum la lastaj monatoj ofte mankis tempo. Interalie pro tio mi serioze pripensis, ĉu ne fini en majo. Sed ĝuste tiam venis kelkaj tre kuraĝigaj reagoj.

Ofte mi skribas pri U2 dum tiu ĉi tago. Fakte mi hieraŭ aĉetis ilian fruan koncertan albumon "Under A Blood Red Sky". Mia bona amiko Holger forte preferas la vivan version de "Sunday Bloody Sunday". Mi ĉiam hezitis, sed uzis la okazon por finfine cedi kaj akiri la kompaktdiskon.

La honoran mencion tamen ricevas alia verko. Foje ankoraŭ okazas, ke mi aŭskultas kanton en la radio kaj ĝi tiom ravas min, ke ĝi restas en miaj oreloj kaj ne plu eliras. Lastatempa ekzemplo estis "Early Winter", melankolia amkanto de Gwen Stefani.

Nur mallonge poste mi aŭskultis rapidan, feliĉan popmuzikon, kiu ŝajne rekte venis el la 1980aj jaroj. Sed temis pri nova surbendigo, malgraŭ la stilaj similecoj al "The Time Of My Life", "The Promise You Made" aŭ "You're The One That I Want" (kiu fakte estas el la jaro 1977 aŭ 1978).

Kiel mi eltrovis, la disketo "Fascination" de la Dana grupo "Alphabeat" ankoraŭ ne estis aperinta en Germanujo kiam mi jam estis aŭskultinta ĝin du- aŭ trifoje. Almenaŭ la oficiala video ĉe Youtube helpis iomete mallongigi la atentotempon. Kvankam la bildoj mem ne tiom interesas min, plaĉas al mi, ke la muzikistoj aspektas kiel tute normalaj homoj kaj ne kiel fotomodeloj, el kiuj oni provis fari popmuzikajn stelulojn. Kompreneble la impreso pri la natureco povas trompi, tamen mi ĝojas, ke finfine eblas distingi bandon denove de aliaj.

Mi eĉ ŝatas la aliajn du kantojn, kiujn mi trovis sur la Myspace-paĝo de Alphabeat. Ili do ne estas unusukcesa fenomeno. Krome jam en Danlando kaj Britujo ili ĝuas sukceson.

Oni povus miri, ke du tiom diversaj kantoj kiel "Early Winter" kaj "Fascination" rekte trafas mian koron. Sed la recepto estas tute simpla, kiel jam pluraj amikoj de mi rimarkis:

melankolio + romantikeco
aŭ
1980aj jaroj + bona kantado

ŝajne preskaŭ ĉiam funkcias ĉe mi. Mi malŝatas konfesi, ke eblas kalkuli mian muzikguston tiom facile, sed estas tiom evidenta afero.

Akvosfero: Merito de Esperanto

mer, 07 Maj 2008 14:03:41 +0000

Unu el meritoj de Esperanto, la plej grava laŭ mi, estas ke ĝi estas nenies lingvo kaj sekve ĉies lingvo. Ĉar Esperanto estas propraĵo de neniu nacio/gento/etno, ĉiu naciano/gentano/etnano povas esti egalrajta lingvano kondiĉe ke tiu ellernis kernon de la lingvo. En kiu alia lingvo krom la japana kaj Esperanto mi, japano, rajtas pritrakti la koncernan lingvon antaŭ ĝiaj denaskaj lingvanoj?

Beĉjo: Internaciaj kodoj por kelkaj lingvoj

mer, 07 Maj 2008 11:03:00 +0000

Mi ĝis nun ne sukcesis indiki laŭ iu konsekvenca maniero mallongigajn literarojn por lingvoj. Mi iam uzis "ang." por la angla, "fr." por la franca sed por la persa kaj prononco mi konfuze uzis diversajn literarojn "fa.", "pr." ktp. Pardonu min se mi malfrue lernis tion, sed finfine hieraŭ mi lernis, ke la internacia organizo por normigardo (en. International Organization for Standardization - ISO) estas jam atribuinta normajn kodojn al la lingvoj. Depost nun mi provas regule uzi ilin. Ankaŭ por memorigi al mi mem, mi skribas tiajn kodojn por kelkaj ĉefaj lingvoj suben. Mi scias, ke ekzemple en Hispanio oni parolas plurajn lingvojn kaj la ĉefa lingvo de la lando ankaŭ nomiĝas kastilia, sed en la suba tabelo mi sekvos la internacian normon (laŭ maniero de la angla lingvo).

Nomo en Esperanto	Nomo en la angla	Dulitera Kodo (ISO 639-1)	Trilitera Kodo (ISO 639-2)
Angla	English	en	eng
Esperanto	Esperanto	eo	epo
Franca	French	fr	fre/fra
Hispana	Spanish	es	spa
Itala	Italian	it	ita
Persa	Persian	fa	per/fas
Rusa	Russian	ru	rus
Sveda	Swedish	sv	swe

Beĉjo: Nova elektronika elemento

mar, 06 Maj 2008 22:18:00 +0000

Averto: Ĉi tiu blogero por neinteresatoj de teknikaĵoj povas esti enuiga!

Lastatempe oni informis, ke esploristoj en laboratorioj de la firmao Hewlett-Packard [pr. Hevlet Pakard - HP] estas konstruintaj la kvaran bazan elektronikan komponanton. Tiu elektronika elemento nomiĝas memorezistilo [en. memristor] kaj unuafoje en 1971 estas matematike elpensita kaj proponita per Leon Chua [pr. Leon Ĉua]. Mi provas ĉi tie klarigi, ke kial tiu atingo estas grava. Por analizi funkcion de ĉiu elektronika cirkvito sufiĉas malkombini kaj esprimi ĝin per aro da pli elementaj komponantoj. Ĝis nun por fari tion, oni ĉefe uzis tri bazajn komponantojn. Ili estas: elektraj rezistiloj, kondensiloj kaj induktiloj. Ĉiuj el tiuj eroj iel efikas sur la kvar fundamentaj variabloj de la cirkvito; t. e. elektra kurento, I, elektra tensio, V, elektra ŝargo, Q, kaj magneta flukso, Φ. La cirkvitaj variabloj mem tiel interrilatas: I=dQ/dt kaj V=dΦ/dt. Longtempe oni konis kaj uzis elektrajn rezistilojn, kondensilojn kaj induktilojn. Chua malkovris, ke matematike eblas elpensi kvaran komponanton kiu siamaniere efikas la cirkvitajn variablojn. Ĝi proponis la terminon memorezistilo, sed tiutempe teknike ne eblis konstrui tian elementon. Tiel memorzistilo restis kiel nur matematika abstraktaĵo kiu ĉefe helpis analizon de elektronikaj cirkvitoj. Kun progresoj de la nanoteknologio nun kaj post 27 jaroj oni finfine sukcesis konstrui tian aparaton. En la suba tabelo mi komparas la kvar bazajn elektronikajn elementojn:

nomo	leĝo	grando
rezistilo	dV/dt = R.dI/dt	rezistanco
kondensilo	dV/dt = (1/C).dQ/dt	kapacito
induktilo	dΦ/dt = L.dI/dt	induktanco
memorezistilo	dΦ/dt = M.dQ/dt	memorezistanco

Kiel oni vidas la du unuaj elementoj rilatigas ŝanĝon de la tensio al ŝanĝoj de la kurento kaj ŝargo. La du lastaj elementoj rilatigas ŝanĝon de la magneta flukso al ŝanĝoj de la kurento kaj ŝargo. En la du unuaj elementoj pli elektra kampo ludas rolon kaj en la du lastaj magneta kampo. En memorezistilo kiam kurento estas nul I=dQ/dt=0, tiam magneta flukso ne ŝanĝiĝos kaj restos konstanta (t.e. dΦ/dt = 0, Φ=konst.). Tio estas kialo pro kiu memorezistilo povas funkcii kiel elektronika memoro. Kaj ĝis oni ne ŝanĝas staton de la memoro ĝi ne konsumas elektran povon. Tio estas malkiel konvenciaj memoroj kiuj por konservi donitaĵojn bezonas konsumi la elektran povon.

Eriketo: En Irlando

mar, 06 Maj 2008 16:31:21 +0000

Je 20.15 mi atingas la urbon Trim [pr. Trim] kie okazos miaj kunsidoj. Estas tie interesa kastelo - ĉi-sube!

Eriketo: Al Irlando

mar, 06 Maj 2008 16:04:51 +0000

07.30: Hodiaŭ mi vojaĝas al Irlando ĉeestis kelkajn laborajn kunsidojn. Mi estas en la trajno laŭvoje al Norda Kimrio. Baldaŭ la urbo cedas al kampoj. Verdaj herbaĵoj kaj kampoj kun bruna plugita tero. Mi dormas.

09.00: Kiam mi vekiĝas, ni estas en Ŝropŝiro [angle: Shropshire pr: ŝropŝir]. Ŝropŝiro estas unu el miaj plej ŝatataj regionoj en Britio. Kvankam mi estas obstine urbano, laĉegas al mi la mildaj montetoj kun verdaj deklivoj - mil nuancoj de verdeco, kune kun bruna kaj flava ulekso kaj purpura eriko. Abundas ŝafoj kaj, aktuale, ŝafidoj, kiuj ludas inter la rokoj kaj riveretoj. De tempo al tempo pasintece mi pasigis tempon en Ŝropŝiro en kampara dometo - eĉ urbano foje bezonas la pacon de la kamparo. Tiuj kiuj kredas ke la kamparo estas kvieta malpravas, kompreneble. Tie estas la maŝinaj bruoj de traktoroj, plugmaŝinoj, rikoltmaŝinoj, muĝantaj bovinoj kaj kriĉantaj birdoj. Sed estas pace, ĉiuokaze. En la montetoj de Ŝropŝiro oni povas agrable vagadi sen penado.

09.30: Ĉe la stacidomo Shrewsbury [pr. ŝrusberi], policistino trarigardas la vagonaron. Ĉu estas rutina ekzameno aŭ ĉu ŝi serĉas ion/iun? Mi ne scias. Denove ni longe atendas. Fakte la trajno jam malfruis kiam ĝi forlasis Kardifon, la unua stacidomo, 15 minutoj post la ĝusta horo. Feliĉe mi havos duhoran 'bufron' ĉe Holyhead antaŭ la foriro de la pramŝipo. 10.00: Nun, pli norde, mi vidas la pli altajn montojn de norda Kimrio en la distanco. Mi malbone konas nordan Kimrion - kiam la suno brilas, kiel hodiaŭ, estas tre bela. Estas ankaŭ bela sub neĝo aŭ eĉ pluvo, sed malpli agrable tie loĝi tiam.11.00: Ni vojaĝas laŭ la nordkimran marbordon. Je la maldekstra flanko de la vagonaro estas dometoj, foje farmbienoj kaj malmultaj aŭtoj; je la dekstra flanko estas sablo, la maro. Kelkaj ruldomejoj provizas ferian loĝadon dum la somera turista sezono. Mi surpriziĝas pasi la kastelon Conwy [pr. konŭi]. Mi tute ne sciis ke estas tiom apude al la fervojo.

14.30: La pramŝipo al Dublino estas granda, kvankam iom malnova. La Irlanda Maro povas ofte esti sovaĝa. Hodiaŭ, tamen, bele brilas la suno kaj oni apenaŭ sentas la movadon de la ŝipo. Mi trinkas glason da biero Guinness [pr. gines - konata irlanda biero] (mi ja laŭvojas al Irlando!) kaj trovas komfortan seĝon. Dum horo mi devigas min legi la paperamasaĉon por la morgaŭaj kunsidoj. Dek projektoj, el kiuj ni devos elekti kelkajn por ricevi fondojn de la Eŭropa Unio se ili bone montras kunlaboradon inter Kimrio kaj Irlando. La paperojn legitaj, mi kuŝiĝas kaj dormas ĝis ni atingas Dublinon.

Akvosfero: Japana visterio

mar, 06 Maj 2008 14:54:58 +0000

Jen estas mia ŝatata pejzaĝo: visterio kaj kastela ĉefturo. En ĉi tiu jaro feliĉe mi povis spekti tre belan florkulminon de la visterio. Estas ja mirinde, ke ĉi tiuj grapoloj, kiuj kovras 500 kvadratmetrojn da pergolo, disbranĉiĝas el unu sola planto.
Japana visterio [Wisteria floribunda] estas ligneca falfolia volvoplanto (liano) el fabacoj. Ĝia grapolo el purpuraj floroj estas okulfrape longa.

Haveno Mediteranea: Revata lingvo

mar, 06 Maj 2008 08:34:22 +0000

Tiuj samlingvanoj kiu ankaŭ scipovas la francan, ŝatos legi tiun paragrafon:

A partir du 1er novembre 1947 au matin, il décida de ne plus rédiger ses notes en francais, mais dans une langue artificielle qu’il avait construite avec enthousiasme, passionnément, durant les mois précédents. Il en aimait surtout l’extraordinaire souplesse de la grammaire et les possibilités infinies du vocabulaire (il avait réussi à introduire dans le système de la prolifération purement lexicale un correctif emprunté à la théorie des ensembles). Il pouvait désormais décrire des situations paradoxales, apparemment contradictoires, inexprimables dans les langues existantes. Tel qu’il était bâti, ce système ne pourrait être déchiffré avant de longues années, une bonne trentaine au moins. Cette certitude l’autorisait à dévoiler tout ce qu’il n’avait pas osé jusque-là mettre par écrit.

Le temps d’un centenaire - Mircea Eliade. Francigita de Alain Paruit.

Akvosfero: trifolio

lun, 05 Maj 2008 14:22:48 +0000

    per trifolioj
    jam katenon koloran
    knabino plektas

Beĉjo: Boteloj kaj ladskatoloj

lun, 05 Maj 2008 10:01:00 +0000

En Kanado ekzistas provinco kiu konsistas el nur unu insulo. Ĝi estas la plej malgranda provinco de la lando kaj nomiĝas insulo de Princo Eduardo (ang. Prince Edward Island - mallonge PEI). Por tiuj kiuj eble ne scias, Kanado estas federa ŝtato. Tio signifas, ke ĉi tie ekzistas tri tipoj da registaro; urba, provinca kaj federa. Ĉiu registaro havas aŭtoritaton super iuj aferoj kaj povas fari leĝojn pri tiuj aferoj. Ekzemple en Toronto (kaj mi pensas en aliaj partoj de la provinco Ontario) aŭtomobiloj povas turni deksteren eĉ se la trafiklumo estas ruĝa kondiĉe ke la vojo por ili estu libera. En Kebekio eĉ se la vojo estas libera aŭtomobilo ne rajtas turni dekstren kiam la trafiklumo estas ruĝa. Nu, en la provinco de Insulo de Princo Eduardo vendejoj ne rajtis vendi trinkaĵojn en ladskatoloj. Ekde 1984 tie oni nur rajtis vendi trinkaĵojn en replenigeblaj vitraj boteloj. La malpermeso ankaŭ inkludis plastajn botelojn. Tiu leĝo estis por protekti laborlokojn kiuj ekzistis en enboteliga produktejo sur la insulo kaj ankaŭ favoris vivmediajn argumentojn. Nun (ekde vendredo pasintsemajne) oni povas plu vendi enladigitajn trinkaĵojn en la insulo. Grupoj favore al la protekto de vivmedio opinias, ke tio ne estas bona movo. Sed la loĝantoj ŝajnas ĝojaj.

LukiZ: LukiZ

dim, 04 Maj 2008 21:57:14 +0000

Poloj estas tre inventemaj. Ĉiujare fine de aprilo (kaj precipe dum ĝia lasta tago) multaj poloj streĉiĝas plenumante impostdeklarojn kaj viciĝante en oficejoj por doni ilin. Jes, oni rajtas tion fari dum 4 monatoj tamen plej multaj lasas tion por la lasta tago. Eble ili ĝojas revidi tiun amason da homoj. Mirinde ĉi-jare tio iris sufiĉe glate. Mirinde, ĉar okazis striko de oficistoj. Ne laboris de 30 ĝis 75 procentoj de oficistoj depende de impostoficejo. Feliĉe tiun 3-tagan strikon ili anoncis pli frue, do eble ĝuste dank’ al tio, malkiel kutime, pli multaj poloj solvis la aferon kelkajn tagojn pli frue. Tiam ili povis jam senstreĉe pensi pri ege bela pola kutimo: maja longa semajnfino.

Maja longa semajnfino kreiĝis dank’ al grupiĝo de tri festoj. La unua de majo, samkiel en multaj aliaj landoj, estas Tago de Laboro. Ĝi estas libera, do multaj ĝuas Ĉefe nelaboradon tiutage.

Ĉi tie oni povas rimarki iom malaperantan kutimon de unua maja manifestacio. Ĉiam malpli da maldekstrulaj aktivuloj vens manifesti. Tamen aliflanke ĉi-jare okazis sufiĉe multe da malgrandaj manifestacioj, ĉar antaŭ nelonge maldekstrulaj partioj denove iom multiĝis per divido.

Alia kutimo ne malaperas. Vetero kiel ĉiam primokis ĉiujn, kiuj decidis pasigi longan semajnfinon en la naturo. 1-an de majo posttagmeze hajlis. Dum sekvaj tagoj iom pluvis. Do kiel kutime…

La 2-an de majo ni festas Tagon de Flago, kiu bedaŭrinde almenaŭ oficiale ne estas libera de laboro, sed inventemaj poloj kutimas preni liberan tagon por la 2-a de majo, ĉar…

La 3-an de majo ni solenas datrevenon de la unua en Eŭropo kaj dua en la mondo konstitucia traktato. Eble ne multaj eksterlande tion scias, sed la Tria Maja Konstitucio proklamita en la 1791-a jaro estis (post usono) la dua en la mondo. Tio kompreneble jam estas oficiale libera tago, do prenante nur unu liberan tagon en laborejo (la 2-an de majo) oni havas minimume 3 liberajn tagojn.

Ĉi-jare bedaŭrinde la 3-a de majo estis sabate, do aldoniĝis al tio nur dimanĉo kaj ni havis 4-tagan semajnfinon. Plej oportune estis pasintjare, kiam la 1-a de majo estis marde kaj la 3-a - ĵaŭde. Tiam, prenante 3 liberajn tagojn (lundon, merkedon kaj vendredeon) oni povas ĝui 9-tagan “longan semajnfinon”. Semajnfino pli longa ol tradicia septaga semajno - brile ĉu ne? ;) Tia bela okazaĵo ripetiĝos en la 2012-a jaro, do mia jam antaŭgojas tiom longan semajnfinon.

Sed, por ke mi ne devu tiom longege atendi ĝis tiu longega semajnfino, helpos al mi religia festo Corpus Cristi, kiu okazos ĵaŭde la 22-an de majo. Do prifajfante vendredan lecionon en universiatato mi havos 4 liberajn tagojn, kiujn mi pasigos boatumante en Litovio. Mi ŝategas longajn semajnfinojn :)

Kaj al vi, karaj legantoj, mi havas demandon. Ĉu en aliaj landoj ankaŭ ekzistas tia kutimo? Ĉu ĉiam kiam aperas okazo oni kreas “longajn semajnfinojn”?

Akvosfero: Kapti pagron per salikoko

dim, 04 Maj 2008 14:15:08 +0000

Vi rekompencis min per multekosta donaco. Mi kaptis pagron per salikoko.

Pagro [Pagrus major] estas bonaŭgura fiŝo por japanoj. (ĉi tie)
“Kapti pagron per salikoko” signifas en la japana tion, ke oni gajnis multan profiton per malmulte da peno aŭ elspezo.
En simila okazo oni diras en esperanta proverbaro “Doni ovon, por ricevi bovon.” En ĉi tiu okazo japanoj dirus “Oni celas kapti pagron per salikoko.”